 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
ఇతిహాసములు | ఉత్తరరామాయణము | కైకసి విశ్రవోబ్రహ్మవలన దశగ్రీవాదులఁ గనుట |  |
కైకసి విశ్రవోబ్రహ్మవలన దశగ్రీవాదులఁ గనుట
| మ. | కలకంఠీమణి! నీ మనోరథము నేఁగంటిన్ సుతాపేక్ష నిం దులకున్ వచ్చితి వైన సంజకడ నన్నుం జేరి మాటాడుటన్ ఖలులౌ రాక్షసు లుద్భవించెదరు నీ గర్భంబునన్ నావుడుం జెలి భీతిల్లి వినీతిమ్రొక్కి వచియించెన్ విశ్రవోబ్రహ్మతోన్ | 133 |
| మ. | అనఘా! మూఁడవ బ్రహ్మవై విబుధలోకారాధ్యశీలుండవై మను నీ తేజమునన్ జనించిన సుతుల్ మాంసాశులై దుష్టవ ర్తనులై సాధు విరోధులై మెలఁగు టర్హంబే? గుణస్ఫూర్తిచే నినుఁబోల్పందగు సత్కుమారకుల మన్నింపంగదే నావుడున్ | 134 |
| మ. | అల పౌలస్త్యుఁడు గ్రమ్మఱం బలికెఁ గన్యన్ - కాలదోషంబు పె ద్దలకే కాదు విధాతకైన వశమే తప్పింప? నింకేల చిం తిల? నీ పుత్రలయందు మేటియనఁగా దీపించు విద్యాగరి ష్ఠులలో శ్రేష్ఠుడు బ్రహ్మనిష్ఠుఁడు గనిష్ఠుం డిందుబింబాననా! | 135 |
| కం. | ననుఁబోలు బ్రహ్మనిష్ఠల నినుఁబోలుఁబ్రతాపరుచుల నెనయు వినీతిన్ నినుఁబోలు నక్కుమారుఁడు మనునాతని వలనఁగులము మనికితమేలా? | 136 |
| వ. | అని భవిష్యదర్థంబు వివరించి, విరించి పౌత్త్రుండు - పుత్రకాంక్ష లావరించి తను వరించి మరులునం దీవరించిన యక్కన్యకు గర్భాదానంబు ప్రసాదించిన | 137 |
| సీ. | మేరుశృంగములపై మేఘముల్ డిగురేఖ - నాతి చూచుకములు నల్లనయ్యె దౌహృదశ్రీ నిల్చు ధవళాంబుజము పోల్కిఁ - దెలిగింటి నెమ్మోము దెల్లనయ్యెఁ గృశదైత్యజాతి వర్ధిలు నిట్టులనురీతిఁ - గలకంఠి లేఁగౌను బలితమయ్యె గర్భగార్భక తనూకాంతి బైలగు లీల - విమలాంటి నూగారు విపులమయ్యె | |
| గీ. | నలరుబోఁడికి నొకయడు గామడయ్యెఁ గీరవాణికిఁ జిట్టుముల్ దోరమయ్యె నబ్జపాణికి మంటిపై నాసయయ్యె సైకతశ్రోణికిఁబ్రసూతి సమయమయ్యె. | 138 |
| కం. | భువనములు దలఁక మునులును దివిజు లడల ధనుదుగుండె దిగ్గుమనఁగ రా హువు శని మొదలగు దుర్గ్రహ నివహము వికటస్థలమున నిలిచినవేళన్. | 139 |
| సీ. | పిడుగుఁజప్పుడుతోడ బెడఁగు జేగురు నిండు - చాయదేఱెడు దశాస్యములతోడ నిడుదకోఱలతోడ నెరయఁగాటుక రాసి - యైనట్టు గనుపట్టు మేనితోడఁ జుఱుకుఁజూపులతోడ జ్యోతిర్లతారుణా - రుణములౌ కఱకు వెండ్రుకలతోడఁ దామ్రోష్ఠములతోడ దారుణాహుల లీల - వెలయు వింశతి భుజార్గళుల తోడ | |
| గీ. | భయము భీభత్సమొలయు రూపంబుతోడఁ గైకసీభామినీమణి గర్భమున మ హోగ్రుఁడగు రాక్షసుం డొకఁ డుదయమయ్యె! గాలకూటంబు వారాశిఁ గలిగినటుల | 140 |
| శా. | ఆ రక్షోవరుఁ డుద్భవించునెడ గృధ్రారావముల్ మించె మే దో రక్తంబులు మేఘముల్ గురిసె నందోళించె భూతావళుల్ భీరుత్వం బెనసెన్ సురౌఘములు గంపించన్ సృగాలచ్ఛటల్ భూరిజ్వాలలు వాంతిసేసె రవిదీప్తుల్మాసె మ్రోసెన్ దిశల్ | 141 |
| కం. | ఆ వేళఁ బుత్రజన్మము భావించి పులస్త్యసుతుఁడు పఱతెంచి దశ గ్రీవుండను పేరతనికిఁ గావించి యథోచితంబుగా నున్నయెడన్ | 142 |
| ఉ. | వెండియు విశ్రవస్ స్ఖలితవీర్యమునన్ బలు చూలుఁ దాల్చి బ్ర హ్మాండ విఖండనోద్భటతరార్భటి మీఱెడు వానిఁ గుంభక ర్ణుండను పుత్రునిన్ సురవరుల్ బెగడొందఁగఁ గాంచె నంత న య్యండజయాన శూర్పణఖయన్ దనయం గనియెం గ్రమంబునన్ | 143 |
| వ. | తదనంతరంబ | 144 |
| మ. | గుణరత్నాకరుఁ డింద్రియార్థ మరుదంకూరాహివన్యాశుశు క్షణి విద్యానిధి విశ్రవఃకులహితాచరాశ్రయుం డార్యపో షణ చింతామణి సర్వభూతకరుణా సంగాత్మకుండౌ విభీ షణుఁడుం గైకసి గర్భవార్ధిఁబొడమెన్ సంపూర్ణచంద్రాకృతిన్ | 145 |
| తే.గీ. | ఆ కుమారత్రయంబున కాగమోక్త మార్గమునఁ దండ్రి జాతకర్మంబు నామ కరణమును మున్నుగాఁగల కర్మతతులు క్రమమున నొనర్చి యుపనయనములు సేసె | 146 |
| వ. | ఇత్తెఱుంగున నవ్విశ్రవస్తనూజాతు లుపనీతు లయి తండ్రి వలన నఖిల విద్యావిశేషంబు లెఱింగి చిత్రభానుత్రయసమానులును దినదిన ప్రవర్ధమానులునునై వెలయుచుండి రయ్యవసరంబున | 147 |
|
 |
|