ఆంధ్రభారతి - గీతగోవిందం - జయదేవ - అష్టపది - అష్టపదులు

ప్రథమః సర్గః - సామోద దామోదరః
మేఘైర్మేదుర మంబరం వన భువః శ్యామాస్తమాల ద్రుమైః నక్తం భీరురయం త్వమేవ తదిమం రాధే! గృహం ప్రాపయ । ఇత్థం నంద నిదేశతశ్చలితయోః ప్రత్యధ్వ కుంజద్రుమం రాధా మాధవయోర్జయంతి యమునా కూలే రహః కేళయః ॥	1
వాగ్దేవతా చరిత చిత్రిత చిత్త సద్మా పద్మావతీ చరణ చారణ చక్రవర్తీ । శ్రీ వాసుదేవ రతి కేళి కథా సమేత మేతం కరోతి జయదేవ కవిః ప్రబంధమ్‌ ॥	2
యది హరి స్మరణే సరసం మనో యది విలాస కలాసు కుతూహలం । మధుర కోమల కాంత పదావళీం శృణు తదా జయదేవ సరస్వతీమ్‌ ॥	3
వాచః పల్లవయత్యుమాపతిధరః సందర్భ శుద్ధిం గిరాం జానీతే జయదేవ ఏవ శరణః శ్లాఘ్యో దురూహ ద్రుతేః । శృంగారోత్తర సత్ప్రమేయ రచనైరాచార్య గోవర్ధన స్పర్ధీ కోఽపి న విశ్రుతః శ్రుతిధరో ధోయీ కవి క్ష్మాపతిః ॥	4

॥ ప్రబంధః - 1 ॥ (దశావతారకీర్తి ధవళమ్‌) (మాళవ - రూపక) మాలవగౌడ రాగేణ రూపక తాళేన గీయతే।
ప్రళయ పయోధిజలే ధృతవా నసి వేదం విహిత వహిత్ర చరిత్రమఖేదం । కేశవ! ధృత మీనశరీర! జయ జగదీశ! హరే! ॥ (ధ్రువమ్‌)
క్షితిరతివిపులతరే తవ తిష్ఠతి పృష్ఠే ధరణీ ధరణ కిణ చక్ర గరిష్ఠే । కేశవ! ధృత కచ్ఛపరూప! జయ జగదీశ! హరే! ॥
వసతి దశన శిఖరే ధరణీ తవ లగ్నా శశిని కళంక కలేవ నిమగ్నా । కేశవ! ధృత సూకరరూప! జయ జగదీశ! హరే! ॥
తవ కరకమల వరే నఖమద్భుత శృంగం దళిత హిరణ్యకశిపు తను భృంగం । కేశవ! ధృత నరహరిరూప! జయ జగదీశ! హరే! ॥
ఛలయసి విక్రమణే బలిమద్భుత వామన! పదనఖ నీర జనిత జన పావన । కేశవ! ధృత వామనరూప! జయ జగదీశ! హరే! ॥
క్షత్రియ రుధిర మయే జగదపగత పాపం స్నపయసి పయసి శమిత భవ తాపం । కేశవ! ధృత భృగుపతిరూప! జయ జగదీశ! హరే! ॥
వితరసి దిక్షు రణే దిక్పతి కమనీయం దశముఖ మౌళి బలిం రమణీయం । కేశవ! ధృత రామశరీర! జయ జగదీశ! హరే! ॥
వహసి వపుషి విశదే వసనం జలదాభం హల హతి భీతి మిళిత యమునాభం । కేశవ! ధృత హలధరరూప! జయ జగదీశ! హరే! ॥
నిందసి యజ్ఞవిధే రహహ శ్రుతిజాతం సదయ హృదయ దర్శిత పశు ఘాతం । కేశవ! ధృత బుద్ధశరీర! జయ జగదీశ! హరే! ॥
మ్లేచ్ఛనివహ నిధనే కలయసి కరవాలం ధూమకేతుమివ కిమపి కరాలం । కేశవ! ధృత కల్కిశరీర! జయ జగదీశ! హరే! ॥
శ్రీ జయదేవకవే రిదముదిత ముదారం శృణు సుఖదం శుభదం భవసారం । కేశవ! ధృత దశవిధరూప! జయ జగదీశ! హరే! ॥

వేదానుద్ధరతే జగంతి వహతే భూగోలముద్బిభ్రతే
దైత్యం దారయతే బలిం ఛలయతే క్షత్రక్షయం కుర్వతే ।
పౌలస్త్యం జయతే హలం కలయతే కారుణ్యమాతన్వతే
మ్లేచ్ఛాన్మూర్ఛయతే దశాకృతి కృతే కృష్ణాయ తుభ్యం నమః ॥

॥ ప్రబంధః - 2 ॥ (హరివిజయ మంగళాచారమ్‌) (భైరవి - త్రిపుట) ఘూర్జరీ రాగ నిస్సార తాళాభ్యాం గీయతే ।
శ్రిత కమలా కుచమండల! ధృత కుండల! ఏ కలిత లలిత వనమాల! జయ జయ దేవ! హరే! ॥(ధ్రువమ్‌)
దినమణిమండల మండన! భవ ఖండన! ఏ మునిజనమానస హంస! జయ జయ దేవ! హరే! ॥
కాళియ విషధర గంజన! జన రంజన! ఏ యదుకులనళిన దినేశ! జయ జయ దేవ! హరే! ॥
మధు ముర నరక వినాశన! గరుడాసన! ఏ సురకుల కేళి నిదాన! జయ జయ దేవ! హరే! ॥
అమల కమల దళ లోచన! భవ మోచన! ఏ త్రిభువన భవన నిధాన! జయ జయ దేవ! హరే! ॥
జనకసుతా కుచ భూషణ! జిత దూషణ! ఏ సమర శమిత దశ కంఠ! జయ జయ దేవ! హరే! ॥
అభినవ జలధర సుందర! ధృత మందర! ఏ శ్రీముఖ చంద్ర చకోర! జయ జయ దేవ! హరే! ॥
తవ చరణే ప్రణతా వయమితి భావయ ఏ కురు కుశలం ప్రణతేషు జయ జయ దేవ! హరే! ॥
శ్రీ జయదేవ కవేరిదం కురుతే ముదం ఏ మంగళముజ్జ్వల గీతం జయ జయ దేవ! హరే! ॥

పద్మా పయోధర తటీ పరిరంభ లగ్న
కాశ్మీర ముద్రితమురో మధుసూదనస్య ।
వ్యక్తానురాగమివ ఖేలదనంగ ఖేద
స్వేదాంబుపూర మనుపూరయతు ప్రియం వః ॥

వసంతే వాసంతీకుసుమ సుకుమారై రవయవై
ర్భ్రమంతీం కాంతారే బహు విహిత కృష్ణానుసరణామ్‌ ।
అమందం కందర్ప జ్వర జనిత చింతాకులతయా
వలద్బాధాం రాధాం సరసమిదమూచే సహచరీ ॥

॥ ప్రబంధః - 3 ॥ (మాధవోత్సవ కమలాకరమ్‌) (వసంత - ఆది) వసంత రాగ యతి తాళాభ్యాం గీయతే ।
లలిత లవంగ లతా పరిశీలన కోమల మలయ సమీరే । మధుకర నికర కరంబిత కోకిల కూజిత కుంజ కుటీరే ॥ విహరతి హరిరిహ సరస వసంతే నృత్యతి యువతీ జనేన సమం సఖి! విరహి జనస్య దురంతే ॥ (ధ్రువమ్‌) ॥
ఉన్మద మదన మనోరథ పథిక వధూజన జనిత విలాపే । అలి కుల సంకుల కుసుమ సమూహ నిరాకుల వకుళ కలాపే ॥
మృగమద సౌరభ రభస వశంవద నవదళ మాల తమాలే । యువజన హృదయ విదారణ మనసిజ నఖ రుచి కింశుక జాలే ॥
మదన మహీపతి కనక దండ రుచి కేసరకుసుమ వికాసే । మిళిత శిలీముఖ పాటల పటల కృత స్మర తూణ విలాసే ॥
విగళిత లజ్జిత జగదవలోకన తరుణ కరుణ కృత హాసే । విరహి నికృంతన కుంత ముఖాకృతి కేతక దంతురితాశే ॥
మాధవికా పరిమళ లలితే నవ మాలతి జాతి సుగంధౌ । ముని మనసామపి మోహనకారిణి తరుణా కారణ బంధౌ ॥
స్ఫురదతిముక్త లతా పరిరంభణ ముకుళిత పులకిత చూతే । బృందావన విపినే పరిసర పరిగత యమునా జల పూతే ॥
శ్రీ జయదేవ భణితమిద ముదయతి హరి చరణ స్మృతి సారం । సరస వసంతసమయ వనవర్ణన మనుగత మదన వికారమ్‌ ॥

దర విదళిత మల్లీ వల్లి చంచత్పరాగ ప్రకటిత పట వాసైర్వాసయన్కాననాని । ఇహ హి దహతి చేతః కేతకీ గంధ బంధుః ప్రసర దసమబాణ ప్రాణవద్గంధవాహః ॥	8
ఉన్మీలన్మధు గంధ లుబ్ధ మధుప వ్యాధూత చూతాంకుర క్రీడత్కోకిల కాకలీ కలరవై రుద్గీర్ణ కర్ణ జ్వరాః । నీయంతే పథికైః కథం కథమపి ధ్యానానుధాన క్షణ ప్రాప్త ప్రాణసమా సమాగమ రసోల్లాసై రమీ వాసరాః ॥	9
అనేక నారీ పరిరంభ సంభ్రమ స్ఫురణ్మనోహారి విలాస లాలసం । మురారిమారా దుపదర్శయంత్యసౌ సఖీ సమక్షం పునరాహ రాధికామ్‌ ॥	10

॥ ప్రబంధః - 4 ॥ (సామోద దామోదర భ్రమర పదమ్‌) (రామక్రియా - యతి) రామక్రియా రాగ యతి తాళాభ్యాం గీయతే ।
చందన చర్చిత నీల కళేబర పీతవసన వనమాలీ । కేలి చలన్మణి కుండల మండిత గండ యుగ స్మిత శాలీ ॥ హరిరిహ ముగ్ధ వధూనికరే విలాసిని విలసతి కేళి పరే ॥ (ధ్రువమ్‌) ॥
పీన పయోధర భార భరేణ హరిం పరిరభ్య సరాగం । గోప వధూరనుగాయతి కాచిదుదంచిత పంచమ రాగమ్‌ ॥
కాఽపి విలాస విలోల విలోచన ఖేలన జనిత మనోజం । ధ్యాయతి ముగ్ధ వధూరధికం మధుసూదన వదన సరోజమ్‌ ॥
కాఽపి కపోల తలే మిలితా లపితుం కిమపి శ్రుతి మూలే । చారు చుచుంబ నితంబవతీ దయితం పులకై రనుకూలే ॥
కేళి కళా కుతుకేన చ కాచిదముం యమునా జల కూలే । మంజుల వంజుల కుంజ గతం విచకర్ష కరేణ దుకూలే ॥
కర తల తాళ తరళ వలయావళి కలిత కలస్వన వంశే । రాసరసే సహ నృత్య పరా హరిణ యువతీ ప్రశశంసే ॥
శ్లిష్యతి కామపి చుంబతి కామపి రమయతి కామపి రామాం । పశ్యతి సస్మిత చారు తరామపరామనుగచ్ఛతి వామామ్‌ ॥
శ్రీ జయదేవ భణితమిద మద్భుత కేశవ కేళి రహస్యం । బృందావన విపినే లలితం వితనోతు శుభాని యశస్యమ్‌ ॥

విశ్వేషామనురంజనేన జనయన్నానందమిందీవర శ్రేణీ శ్యామల కోమలై రుపనయన్నంగైరనంగోత్సవం । స్వచ్ఛందం వ్రజ సుందరీభిరభితః ప్రత్యంగమాలింగితః శృంగారః సఖి మూర్తిమానివ మధౌ ముగ్ధో హరిః క్రీడతి ॥	11
నిత్యోత్సంగ వసద్భుజంగ కబల క్లేశాదివేశాచలం ప్రాలేయ ప్లవనేచ్ఛయాఽనుసరతి శ్రీఖండ శైలానిలః । కించ స్నిగ్ధ రసాల మౌళి ముకుళాన్యాలోక్య హర్షోదయా దున్మీలంతి కుహూః కుహూరితి కలోత్తాలాః పికానాం గిరః ॥	12
రాసోల్లాస భరేణ విభ్రమ భృతామాభీర వామ భ్రువా మభ్యర్ణం పరిరభ్య నిర్భరమురః ప్రేమాంధయా రాధయా । సాధు త్వద్వదనం సుధామయమితి వ్యాహృత్య గీత స్తుతి వ్యాజాదుత్కట చుంబితః స్మృత మనోహారీ హరిః పాతు వః ॥	13

ఇతి శ్రీ జయదేవకృతౌ గీతగోవిందే సామోదదామోదరో నామ ప్రథమస్సర్గః॥