ఆంధ్రభారతి - శతకములు - ఆంధ్రనాయక శతకము

సీ.	ఉక్కునఁ బసిఁడికన్‌ రక్కసుఁ డొకఁడు ప- ల్దిక్కు లోరిచి బొల్లిపక్కి మావు నెక్కు రౌ తెక్కడఁ జిక్కెడు నంచు నీ- యిక్కువ లరయంగఁ గిక్కురించి నక్కితి విలక్రిందఁ జొక్కపుఁ బంది వై- కొక్కరింపుచు నాతఁ డక్కడికిని మొక్కరింపఁగఁ జొరఁ బొక్కతే కట వాని- డొక్కగఱుక్కునఁ జెక్కిపట్టి
తే.	నొక్కి పుడ మింత నీటిపై కెక్కఁదీయ-మక్కువ దనర్ప నది యేమి రక్కరింపు చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	61
సీ.	అయవారు చదివించినట్లుగాఁ జదువక- మఱి కొట్టి తిట్టక వెఱపుఁ గొనక తనయుఁ డెంతో పరధ్యానంబుగా నున్నఁ- దండ్రి వల్దని చెప్పఁ దగఁడె ధాత్రి నీకుఁ గోపం బేమి నృహరిరూపంబున- స్తంభంబులోఁ బుట్టి చటులనేత్ర దంష్ట్రానఖప్రభ దహనకీలలఁ బోలి- భగ్గు రనంగఁ బైఁబడి హిరణ్య
తే.	కశిపుఁ దునుమాడి ప్రహ్లాదుఁ గరుణ నేలి-తందఱి కసహ్య మయ్యె ని న్నపుడె కనఁగ చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	62
సీ.	కశ్యపుఁ డదితి ని న్గన్నవారలు గారె- పెంచిరే మరుగుజ్జుబిడ్డ వనుచుఁ గుండిక దండంబు గోఁచితో వచ్చిన- కపటవటుండు నిక్కముగ భూమి సురుఁడు గాఁడని యాత్మగురుఁడీయవల దనఁ- గరుణించి బలిదాత కామితార్థ మొసగంగ నభివృద్ధి నొంది మే లొర్వక- ధర్మంబు నాల్గుపాదముల జరుపు
తే.	నట్టిదాతను దిగఁద్రొక్కి యతనిసిరులు-దెచ్చి కులగోత్రభేది కీ నిచ్చకంబో చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	63
సీ.	జపతపోనిష్ఠుఁడౌ జమదగ్ని కుదయించి- కరము దారుణవృత్తిఁ గత్తి కట్టి కినుక రాజద్రోహమునకు శంకింపక- సకలభూపతుల గొంతుకలు గోసి కార్తవీర్యార్జును కరసహస్రం బొండు- తఱి గండ్రగొడ్డంట నఱికివైచి వసుధపై రక్తప్రవాహంబు లొనరించి- తజ్జలంబులఁ బితృతర్పణములు
తే.	సేసి యిల విప్రులకు ధారఁ బోసినట్టి-కీర్తియే కాని బ్రహ్మణ్యకృత్య మగునె చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	64
సీ.	తా వచ్చెద నటంచు ధైర్యలక్ష్మి మహీజ- వెంట రా నడవికి వెడలినావు సుగ్రీవుఁ డున్నచో సొమ్ము దా నిడ సీత- యాజాడ నతనిపొం దతికినావు ముందు జానకి లంక మూర్ఖించి చొచ్చి నిన్‌- దెచ్చినరిపుల సాధించినావు వైదేహి భవదంకవసతిఁ గూర్చున్నచో- భువనసామ్రాజ్యముల్‌ పొందినావు
తే.	గట్టిగా మైథిలినిఁ జెట్టఁ బట్టినట్టి-పౌరుషము లబ్బె నేనాఁటి పూరుషుఁడవొ చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	65
సీ.	ధర్మవిఘాత మిద్ధర నీ వొనర్చిన- మూఁడులోకంబులు మ్రోసె నపుడె జనకునికూఁతు నిచ్చను బెండ్లి యాడంగ- నరనాథకోటులు నవ్వి రపుడె పుణ్యజనంబులఁ బోరి బాధింపంగ- సుర లద్భుతము నొంది చూచి రపుడె సంతతాశ్రిత విభీషణు రాజుఁ జేయంగ- నల రవీంద్రులు సాక్షి నిలిచి రపుడె
తే.	మంచినడవడి నడిచినా పెంచి చూడఁ-గీర్తి గల మూర్తివే యిట్టి వార్త లరయ చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	66
సీ.	నన్ముని నధ్వరసాఫల్యుఁ గావింప- జానకీపరిణయోత్సవము గలిగె రవినందనునిఁ గీశరాజ్యాధిపతిఁ జేయ- సేతుబంధనకీర్తిఁ జెందఁ గలిగె బహుదేవతాస్త్రీల బందిగంబులఁ బాపఁ- జెఱ నున్న వైదేహిఁ జెందఁ గలిగె నలవిభీషణుని లంకాధినాథునిఁ జేయ- నెలమి నయోధ్య నీ వేలఁ గలిగె
తే.	నబ్బె నీకుఁ బరోపకారైన ఫలము-లంతియే కాక నీచేత నైన దేమి? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	67
సీ.	ఒకపినతల్లి మే లోర్వలే కనిచిన- విపినంబులకుఁ బోవు వెఱ్ఱి గలఁడె? తండ్రి మృతుండైనఁ దనరాజ్య మత్తఱి- నేల రాకుండిన బేల గలఁడె? యనుజుండు వల దన నాలిమాటలు విని- చెడుగిఱ్ఱిఁ బట్టఁ బో వెడఁగు గలఁడె? పరదేశమున నుండి బలవద్విరోధంబు- బలిపించుకొన్న వెంగలియు గలఁడె?
తే.	నీవు సేసినపను లిట్టి నేరుపరివె-జగదుపద్రవ మెట్లు పోఁ జఱచినావొ? చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	68
సీ.	నినుఁ గోరి కన్నతండ్రిని నీనిమిత్త మై- చింతించి మృతిఁ బొందఁ జేసినావు నిను వని న్సేవింప ననుజు నాఁకటి కేమి- యొసఁగ కీవే పండ్లు మెసఁగినావు నినుఁ గపు ల్గొల్చి తల్చినకార్య మీడేర్పఁ- బిదపవారలఁ జెట్లఁ బెట్టినావు నిన్నుఁ బాయ కడవికిఁ జనుదేర నిల్లాలి- నొరుపంచఁ గొన్నాళు లుంచినావు
తే.	రాజకళఁ జూచి ని న్నొక రాజు వనిన-మానుషం బేది? యిది యంత మాయ గాని చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	69
సీ.	కులగురుద్వేషి నొజ్జలుగ పెన్కొని కాచి- నిష్ఠురమంత్రము ల్నేర్చినావు పూర్వదేవతలు కాపుర మున్నపురియందు- వంచించి యగ్గిఁ బెట్టించినావు తాతలతరమునఁ ద్రవ్వించినపయోధి- పేరుగాఁ గొంత పూడ్పించినావు మోస మౌ టెఱుఁగక మోహించి వచ్చిన- యెలనాగముక్కుఁ గోయించినావు
తే.	బళిర! నీవంటిధార్మికుఁ బ్రస్తుతింపఁ-గొదువ లింకేమి కైవల్య మెదుట వచ్చు చిత్ర చిత్ర ప్రభావ దాక్షిణ్యభావ-హత విమతజీవ శ్రీకాకుళాంధ్రదేవ!	70