అయోధ్యాప్రవేశము - ఆంధ్రభారతి - రంగనాథరామాయణము - గోన బుద్ధారెడ్డి - బాలకాండము అయోధ్యాప్రవేశము

అయోధ్యాప్రవేశము

పరమసమ్మదమున బలములుఁదాను
నరిగె నయోధ్యకు నవనివల్లభుఁడు.
పుణ్యచిహ్నములతోఁబుణ్యులతోడఁ
బుణ్యమంగళ వాద్యములతోడ వచ్చి
తానును గొడుకులు దశరథాధీశుఁ
డానందమున నయోధ్యాపురిఁజొచ్చి
రాజితాలంకారరచనఁ జూపట్టు
రాజమార్గంబున రా రాజముఖులు
సఖులు దారును ⁷¹³వేడ్క సౌధంబు లెక్కి
సుఖతరాకృతుల రాసుతులఁగన్గొనుచు
సేసలు సల్ల నాశీర్వాదమెల్ల
భూసురు లొసగ విస్ఫురణ వెంపెసగ
నగణితశృంగారమై యొప్పు తనదు
నగరుఁబ్రవేశించె నరనాథుఁడంత,
గౌసల్య కేకయ క్ష్మా⁷¹⁴నాథపుత్త్రి
యా సుమిత్రాదేవి యాదిగాఁగలుగు
నంతఃపురాంగన లందఱు ⁷¹⁵నప్పు
డెంతయుఁబ్రియమున నెదురుగా వచ్చి
చేరి వారలమీఁద సేసలు సల్లి
నీరాజనంబులు నెఱి నిచ్చి. రంతఁ,
గొడుకులందఱు మ్రొక్కఁగోడండ్రు మ్రొక్కఁ
గడుఁబ్రీతి దీవించి కౌఁగిళ్లఁజేర్చి
సీతాదికాంతలచెలువంబు బుద్ధి
చాతురిఁగన్నులు సల్లఁగాఁజూచి
తనరారుచుండిరి. దశరథుఁ⁷¹⁶డంతఁ
దనయులు ⁷¹⁷నలువురుఁదను భజియింప
నాల్గుచేతుల నొప్పు నలినాక్షుఁడనఁగ
నాల్గుకొమ్ముల నొప్పు నాకేభమనఁగ
సకలజనానంద చరితుఁడై రాజ్య
మకలంక రక్షకుఁడై యేలుచుండె.
నొకనాఁడు దశరథుండుచిత ⁷¹⁸మెఱింగి
⁷¹⁹ప్రకటితశుభరతు భరతునీక్షించి:
“ఘనుఁడు మీ మామ కేకయ⁷²⁰రాజసుతుఁడు
గొనిపోదు నిన్నని కోరియున్నాఁడు
గాన శత్రుఘ్నుతోఁగదలి మీ మామ
తో నేఁగి యతనిసంతోషంబు నెఱపు”
మనవుడుఁదల్లుల కవనినాథునకు
వినతుఁడై రఘురామవిభునకు మ్రొక్కి
తాను శత్రుఘ్నుండుఁదన మేనమామ
తో నేఁగె నా భరతుఁడు పుణ్యరతుఁడు.
అంత శ్రీరాముండు యౌవరాజ్యమున
నెంతయుఁజతురుఁడై యేకాగ్రబుద్ధిఁ
దమతండ్రిఁగొలుచుచు ధారుణిప్రజకు
సమచిత్తుఁడై ధర్మచరితంబుఁబూని
సీతయుఁదానును జెలువొప్పఁగూడి
నూతనరతి సుఖార్ణోరాశిఁ దేలి
చంద్రశాలలఁగేళిసౌధ వీథికలఁ
జంద్రకాంతమణి విశాలవేదికల
గాజుటోవరుల బంగరుపడుకిండ్ల
జాజిపూఁబాన్పులఁజంపక క్రముక
నారికేళ రసాల నారంగ రంగ
దారామములఁగృతకాద్రిసానువులఁ
గొలఁకులకెలఁకులఁగుంజపుంజములఁ
జలువచప్పరముల సైకతస్థలులఁ
జాతురి మెలఁగుచు సకలభోగములు
నాతతసుఖములు నందుచునుండె.
నని యంధ్రభాష భాషాధీశనిభుఁడు
వినుత ⁷²¹కావ్యాగమవిమలమానసుఁడు
పాలితాచారుఁడపార ధీశరథి
భూలోకనిధి గోనబుద్ధభూవిభుఁడు
తమ తండ్రి విట్ఠలధరణీశుపేరఁ
గమనీయ⁷²²తరధైర్యకనకాద్రిపేరఁ
⁷²³బనుగొన నరిగండభైరవుపేర
ఘనుపేర మీసరగండనిపేర
నలఘునిశ్చలదయాయతబుద్ధిపేర
లలిత⁷²⁴సద్గుణగణాలంకారుపేర
నా చంద్రతారార్కమై యొప్పుమిగిలి
భూచక్రమున నతిపూజ్యమై వెలయ
నసమానలలితశబ్దార్థసంగతుల
రసికమై చెలువొంద రామాయణమునఁ
బరగ నలంకారభావనల్‌ నిండఁ
గరమొప్పు నీ బాలకాండంబుఁజెప్పె.⁷²⁵
నారూఢి నార్షేయమై యాదికావ్య
మై రసికానందమై యెల్లనాఁడు
నివ్వసుమతి నొప్పు నీ పుణ్యచరిత.
మెవ్వరు సదివిన నెవ్వరు వినిన
సామాదిబహువేదచయధామరామ
నామచింతామణి నవ్యభోగములు
పరహితాచారముల్‌ ప్రభువిచారములు
పరిపూర్ణశక్తులు ప్రకటరాజ్యములు
నిర్మలకీర్తులు నిత్యసౌఖ్యములు
ధర్మైకనిష్ఠలు దానాభిరతులు
నాయురారోగ్యంబు లధికసంపదలుఁ
బాయక పాటిల్లుఁ; బాపక్షయంబు
వరపుత్త్రలాభంబు వైరినాశనము
సరినొప్పు; ధనధాన్యచయసమృద్ధియును
నే విఘ్నములు లేక యిండ్లలో నధిక
లావణ్యవతులైన లలనలపొందు,
నన్నలుఁదమ్ములు నభివృద్ధిఁబొంది
మన్ననతోఁగూడి మలసియుండుటయు,
సతతంబు దేవతాసంతర్పణంబుఁ
బితృగణతృప్తియుఁబెంపొందుచుండు;
నిది మోక్షసాధనం,బిది పాపహరము
నిది దివ్య, మిది భవ్య, మిదియు శ్రీకరము;
రమణీయలీల నీ రామాయణంబుఁ
గ్రమమొప్పఁబూజింపఁగల్గుఁబుణ్యములు;
వ్రాసినవారికి వరశుభోన్నతులు
వాసవలోకనివాసంబుఁగలుగు.
నెందాఁకఁగులగిరు లెందాఁక జలధు
లెందాఁక రవిచంద్రు లెందాఁకఁ దార
లెందాఁక వేదంబు లెందాఁక దిశలు
నెందాఁక భువనంబు లేపు దీపించు
నందాఁక నీకథ యక్షరానంద
సందోహదోహళాచారమై పరగు.

↑గేళి

↑రాజ

↑గూడియె

↑డట్లు

↑దాను నుత్సవమునఁబొంది

↑తంబుమెఱసి

↑ప్రకటపుణ్యోదయు

↑రాజునిన్ను- గొనిపోదునని వచ్చికోరి

↑వాక్యా

↑గుణ

↑వనజోదరుని పేర వనమాలిపేర

↑నిర్మల

↑ఇటమీఁది ద్విపదలు గ్రంథాంతమందుండఁదగినవి. కాని వ్రాఁతప్రతులలోఁబ్రతికాండాంతము నను గూడఁ గానవచ్చుచున్నవి