 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
ఇతిహాసములు | ఉత్తరరామాయణము | చ్యవనాదిమునులు రామునితో లవణాసురుని వృత్తాంతంబుఁ జెప్పుట |  |
చ్యవనాదిమునులు రామునితో లవణాసురుని వృత్తాంతంబుఁ జెప్పుట
| చం. | అవనిపుఁడంత నెప్పటిక్రియన్ సభకేఁగి వసించునంతలోఁ జ్యవన మరీచి కశ్యప దళాద పులస్త్య ఋచీక ముఖ్యమౌ నివరులు వచ్చి వాకిటను నిల్చినఁజూచి సుమంత్రుఁడెంతయున్ జవమునఁబోయి యయ్యసురశత్రుని కంజలిఁ జేసి యిట్లనున్. | 28 |
| తే.గీ. | స్వామి! యమునాతటారణ్యవాసులైన చ్యవన ఋచికాది సంయమీశ్వరులు వచ్చి వాకిటను నిల్చినారన్న - వడిగలేచి వినయము భయంబు భక్తియుఁబెనఁగొనంగ. | 29 |
| కం. | జడదారి యొడయులకు న ప్పుడ యెదురుగఁబోయి పాదములకు వినతుఁడై తొడి తెచ్చి యుచితపీఠము లిడి పూజలొనర్ప వార లెల్లనువేడ్కన్. | 30 |
| తే.గీ. | తాము తెచ్చిన పుణ్యతీర్థముల పావ నోదకంబులు పక్వఫలోత్కరములు జిత్తమలరఁగ నిచ్చి యాశీర్వదింప నెంతయును వినతుఁడై రాముఁడిట్టు లనియె. | 31 |
| శా. | ఆధుల్ దీర్పఁగ నోపు మీ చరణతోయంబుల్ శిరంబానె నా నాధున్యంబువు లింకనేల? మిము సందర్శింపనౌ సత్ఫలం బే ధన్యాత్మునిఁజేసెఁగావలయునే యీ పండు? లట్లైనచో సాధూత్తంసములార! మీకు కరుణించన్ గాదనన్ వచ్చునే? | 32 |
| శా. | నా సామంతచయంబు నా యనుజసంతానంబు నా దేహమున్ నా సర్వస్వము మీ యధీనము గృపన్ నన్నున్ గటాక్షించి నే దాసేయత్వముతో నొనర్పఁదగు కృత్యంబుల్ ప్రబోధింపుఁడం చా సర్వంకషబుద్ధి పల్క మును లత్యానందమగ్నాత్ములై. | 33 |
| ఉ. | ఏ నృపులైన నీ కరణి నీ వినయోక్తులు పల్కనేర్తురే? మానసమున్న వైఖరిని మాటలనాడెద వాక్యపోషకుల్ భానుకులీను లందఱును బ్రాహ్మణరక్షయు దుష్టశిక్షయున్ బూనియకాదె నీ విచటఁ బుట్టుట రామ! యటంచు నెంచఁగన్ | 34 |
| చం. | చ్యవనుఁడు పల్కె రామనృపచంద్ర! కృతంబున దైత్యవంశసం భవుఁడు మధుండు నానొకఁడు భాసిలు, నాతఁడు ధర్మశాలియై యవనిసురుల్ సురల్ సుగుణఁడంచు నుతింప నుదంచితప్రభన్ భువిఁజెలువొంది పెక్కుదినముల్ శివుఁగూర్చి తపంబొనర్చినన్. | 35 |
| ఉ. | ఆ తపమిచ్చమెచ్చి శివుఁడాత్మజటాద్యుతి సాంధ్యరాగ ము ద్ద్యోతితకాలకంఠరుచి తోరపుఁజీఁకటి దేహకాంతి చం ద్రాతపమున్ సృజింప జగదద్భుతభంగి దృశింప నమ్మధుం డాతతభక్తియుక్తి నతుఁడై నుతియించె ననేకరీతులన్. | 36 |
| ఉ. | సోమకళాధరుండు తన శూలముచే మఱియొండు శూల మెం తే మహిమన్ సృజించి యది దివ్యకృపన్ మధుచేతి కిచ్చి సం గ్రామమునన్ రిపున్ గెలిచి క్రమ్మఱ నిన్నిది చేరునే కదా నీ మది ధర్మ మే మఱిన నిక్కముగా ననుఁజేరు నావుడున్. | 37 |
| చం. | మధుఁడది సమ్మతించి, స్మరమర్దికిఁగ్రమ్మఱ మ్రొక్కి, మత్కులం బుధరఁ గలంతకాలమును ముమ్మొనకైదువు నిల్పవే దయా నిధీ! యన, నీ సుతుండొకఁడు నీ వెనుకన్ ధరియించి దీనిచే నధికతఁజెందు శూలధరుఁడైనపు డాతఁడజయ్యుఁడాజులన్. | 38 |
| కం. | శూలంబు మఱచెనేనియు వాలాయము వైరిచేత వాఁడు హతుండౌ శూలంబెప్పటివలె మా శూలములోఁగలయు ననుచు శూలి చనుటయున్. | 39 |
| ఉ. | ఆ నరభోజి యంతట దశానను కూరిమి చెల్లెలైన కుం భీనసి లంకఁజొచ్చి బలిమిం గొనితెచ్చి హితోక్తిఁబెండ్లియై యా నలినాక్షియందు లవణాసురుఁడన్ గుటిలాత్ముఁగాంచె నం భోనిధి కాలకూటవిషమున్ దొలి కాంచినలీల రాఘవా! | 40 |
| చం. | కొడుకు దురాత్ముఁడౌటకు జుగుప్స వహించి మధుండు వానికిన్ మృడుని వరంబుఁదెల్పి, యతఁడిచ్చిన శూలమొసంగి, ధర్మ మె ప్పుడు విడకున్న మంచిదని ప్రోలికిఁబట్టముఁగట్టి, నెమ్మదిం బొడమిన తాపమంతయును బోవఁగ వారిధిఁజొచ్చె నత్తఱిన్. | 41 |
| కం. | అది మొద లమ్మధు పుత్రుఁడు మదమత్తుండగుచుఁ గలఁచు మాదృశమునులన్ మెదలఁగ నియ్యఁడు మనుజులఁ ద్రిదశుల బాధించు నేమి తెలుపుదు మధిపా! | 42 |
| మ. | హరు శూలంబు వహించినాఁ డనిన ధైర్యం బేదియే ధారుణీ శ్వరులున్ వాని నెదుర్కొనన్ వెఱతు రస్మద్రక్షణార్థంబుగా ధర మీరుండఁగ నెవ్వరేమిటికి? నేతత్కార్యమున్ నేఁడు దే వరకుం దెల్పఁగ వచ్చిరీ మునులు ప్రోవం జెల్లు నాపన్నులన్. | 43 |
| చం. | లవణపయోధిఁ గట్టి సబలప్రబలానుజ పుత్రమిత్ర బాం ధవముగ రావణాసురవధం బొనరించిన మీకు లక్ష్యమే లవణుఁడు? వీనిఁద్రుంచి వికలత్వముఁ జెందిన మానసంబు లు త్సవజలరాశిఁ దేలెడి విధం బొనరింపఁ గదయ్య! నావుడున్ | 44 |
| ఉ. | ఆ రఘువీరవర్యుఁడు గృతాంజలియై మునులార! వాని కా హారము లెవ్వి? యెక్కడ విహారము సల్పుచునుండు? నెట్టి యా చారమునం జరించు? నది సర్వము దెల్పుఁడు వానిఁబట్టి సం హారము సేయు టెంత పని? యన్న మహర్షులు పల్కిరందఱున్. | 45 |
| ఉ. | నూఱు మదావళంబు లిరునూఱు హరుల్ పదివేల దుప్పు లా ర్నూఱు పసుల్ సహస్రచమరుల్ కిటి లక్షయు నొక్కపూఁట కా హారము వానికిన్ మధువనాంతరమే విహరించు తాన మా చారము గ్రూర మంచితవిచారము దూర మటంచుఁ దెల్పినన్. | 46 |
| కం. | లవణుని శౌర్యము రఘుపతి లవమునకుం గొనక మౌనులన్ గని యింకన్ లవణు వధింతు నవశ్యము భవదార్తి హరింతు ననుచుఁబల్కి ప్రియమునన్. | 47 |
| కం. | భరతుని నల శత్రుఘ్నునిఁ గరుణా కలితేక్షణములఁ గనుఁగొని మీ యి ద్దఱలో నెవ్వఁడు లవణునిఁ బరిమార్పంగలఁ రటన్న భరతుఁడు వల్కెన్. | 48 |
|
 |
|