 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభాగవతము | షష్ఠస్కంధము |  |
శ్రీరస్తు
శ్రీమహాభాగవతము - షష్ఠస్కంధము
ఉపోద్ఘాతము
| శా. |
శ్రీ వత్సాంకితకౌస్తుభస్ఫురితలక్ష్మీచారువక్షస్స్థల శ్రీవిభ్రాజితు నీలవర్ణు శుభరాజీవాక్షుఁ గంజాత భూ దేవేంద్రాదిసమస్తదేవమకుటోద్దీప్తోరురత్నప్రభా వ్యావిద్ధాంఘ్రిసరోజు నచ్యుతుఁ గృపావాసుం బ్రశంసించెదన్. |
1 |
| ఉ. |
నిండుమతిం దలంతుఁ గమనీయభుజంగమరాజమండలీ మండనుఁ జంద్రఖండపరిమండితమస్తకుఁ దారమల్లికా పాండురవర్ణుఁ జండతరభండను హేమగిరీంద్రచారుకో దండు మహేశు గంధగజదానవభంజను భక్తరంజనున్. |
2 |
| ఉ. |
హంసతురంగముం బరమహంసము నంచితదేవతాకులో త్తంసము నాగమాంతవిదితధ్రువపుణ్యరమావతంసముం గంసజిఘాంసునంశమును గర్బురసూత్రసమావృతాంసమున్ హింస నడంచు బ్రహ్మము నహీనశుభంబులకై భజించెదన్. |
3 |
| ఉ. |
మోదకహస్తునిన్ సమదమూషకవాహను నేకదంతు లం బోదరు నంబికాతనయు నూర్జితపుణ్యు గణేశు దేవతా హ్లాదగరిష్ఠు దంతిముఖు నంచితభక్తఫలప్రదాయకున్ మోదముతోడ హస్తములు మోడ్చి భజించెద నిష్టసిద్ధికిన్. |
4 |
| ఉ. |
కల్లతనంబు గాక పొడగట్టిన పూర్వపురీతి నేఁడు నా యుల్లమునందు నుండుము సమున్నతతేజముతోడ భక్తి రం జిల్లిన చూపుగూడ విధిఁ జెందిన ప్రోడ బుధాళి నీడ మా తల్లి దయామతల్లి ప్రణతద్రుమకల్పకవల్లి భారతీ! |
5 |
| క. |
విలసత్కంకణరవరవకలితంబగు నభయవరదకరములు బెరయం జెలరేఁగి భక్తులకు నల కలుములు దయసేయు జలధికన్యకఁ దలఁతున్. |
6 |
| క. |
కాళికి బహుసన్నుతలో కాళికి కమనీయవలయకరకీలిత కం కాళికిఁ దాపసమానసకేళికి వందనము సేసి కీర్తింతు మదిన్. |
7 |
| వ. | అని యిష్టదేవతాప్రార్థనంబు సేసి. | 8 |
| చ. |
పరమసమాధిధుర్యుఁ బటుపావనకర్మవిధేయదేవతా వరనరవంద్యు సద్విమలవాక్కు జనార్దనకీర్తనక్రియా భరణసమర్థు వేదచయపారగు భవ్యుఁ ద్రికాలవేది భా సురమతిఁ గొల్చు టొప్పు బుధశోభితుఁ బుణ్యుఁ బరాశరాత్మజున్. |
9 |
| క. |
వ్యాసుని భగవత్పదసం వాసుని నాగమపురాణవరవిష్ణుకథా వాసుని నిర్మలకవితాభ్యాసునిపదపద్మయుగము భావింతు మదిన్. |
10 |
| సీ. |
వరకవిత్వోద్రేకి వాల్మీకిఁ గొనియాడి భాగవతార్థవైభవముఁ బలుకు శుకమంజులాలాపు శుకయోగిఁ బ్రార్థించి బాణమయూరులప్రతిభ నొడివి భాస సౌమిల్లక భారవి మాఘుల ఘనసుధామధురవాక్యములఁ దలఁచి కాళిదాసుఁ గవీంద్రకల్పవృక్షము గొల్చి నన్నపాచార్యువర్ణనలఁ బొగడి |
|
| తే. |
వెలయఁ దిక్కనసోమయాజుల భజించి, యెఱ్ఱనామాత్యు భాస్కరు నిచ్చ నునిచి సుకవిసోముని నాచనసోము నెఱఁగి, కవిమనోనాథు శ్రీనాథుఘనత మెచ్చి. |
11 |
| ఉ. |
ఎమ్మెలు సెప్పనేల? జగ మెన్నఁగఁ బన్నగరాజశాయికిన్ సొమ్ముగ వాక్యసంపదలు సూఱలు చేసినవాని భక్తి లో నమ్మినవాని భాగవతనైష్ఠికుఁడై తగువానిఁ బేర్మితో బమ్మెర పోతరాజు కవిపట్టపురాజుఁ దలంచి మ్రొక్కెదన్. |
12 |
| వ. | అని సకలసుకవినికరంబులకు ముకుళితకరకమలుండనై. | 13 |
| ఉ. |
ఎయ్యది కర్మబంధముల నెల్ల హరించు విభూతికారణం బెయ్యది సన్మునీంద్రులకు నెల్లఁ గవిత్వసమాశ్రయంబు ము న్నెయ్యది సర్వమంత్రముల నేలిన దెయ్యది మోక్షలక్ష్మి రూ పెయ్యది దానిఁ బల్కెద సుహృద్యము భాగవతాఖ్యమంత్రమున్. |
14 |
| వ. | అని శ్రీమహాభాగవతపురాణంబునందు షష్ఠస్కంధం బాంధ్రభాష రచియింపం బూని మదీయ కవితామహాలక్ష్మికి నారాయణుండె నాథుఁ డగుటంజేసి యీ కృతి కృష్ణార్పణంబుఁ జేసితి. అది యెట్లనిన, నేను విద్యాభ్యాసంబునం దగిలి కొండుక నై యుండ నొక్కనాఁడు దివంబున. | 15 |
| చ. |
కలితవిశేషవస్త్రములు గట్టి హిమాంబుసుగంధచందనం బలఁది వినూత్నభూషణము లారయఁ దాల్చి వినోదలీల నిం పుల మృదుశయ్య నిద్రఁ దగఁ బొందినచోఁ గనుపట్టెఁ బల్మఱుం గలయఁ దటిద్విలాసములు గట్టిగ నొక్కట నిల్చు పోలికన్. |
16 |
| సీ. |
ఉరవడి ప్రాగ్వీథి నుదయించు మార్తాండకోటిబింబచ్ఛాయ గూడినట్లు హరిహరబ్రహ్మల యాత్మలలో నుబ్బి కరుణ యొక్కట మూర్తి బెరసినట్లు ఖరకర కర తీవ్రగతినిఁ గరంగుచు హేమాద్రి సోగ పెల్లెగసినట్లు ఫణిరాజఫణరాజిమణిగణవిస్ఫూర్తి సుషిరంపు వెలిదల చూపినట్లు |
|
| తే. |
ఉట్టిపడ్డట్లు కట్టెఱ్ఱ నూఁదినట్లు తేజ మెసఁగంగ నా మ్రోల దివ్యవాణి పూని సాక్షాత్కరించి సంపూర్ణదృష్టిఁ జూచి యిట్లని పలికె మంజులముగాను. |
17 |
| ఉ. |
ఆటలు పాటలుం జదువు లద్భుతముల్ విననొప్పు వాద్యముల్ సాటి దలంపరాని బలుసాములు మున్నగు విద్యలెల్ల నీ కాటలు పాట లయ్యె విను మన్నిటికిన్ మెఱుఁగిడ్డ భంగి నా చాటునఁ జాటుకారపదసాధుకవిత్వముఁ జెప్పు మింపుగన్. |
18 |
| వ. | అని యానతిచ్చు జగన్మాతృ కృపావలోకన సుశ్లోకుండనై యే నొక శ్లోకంబు నా క్షణంబ నొడివితి. అది యెట్టి దనిన. | 19 |
| శ్లో. |
హంసాయ సత్త్వనిలయాయ సదాశ్రయాయ నారాయణాయ నిఖిలాయ నిరాశ్రయాయ | సత్సంగ్రహాయ సగుణాయ నిరీశ్వరాయ సంపూర్ణపుణ్యపతయే హరయే నమ స్తే || |
20 |
| వ. | ఈ శ్లోకం బద్దేవి యంగీకరించె. అంత మేలుకాంచి యానందభరితుండ నై నాఁటనుండి, చంద్రానుగత యగు చంద్రికయుం బోలె, నారాయణాంకితం బైన కవిత్వతత్త్వజ్ఞానంబు గోచరం బయ్యె. దానికి ఫలంబుగా గోపికావల్లభుని నుల్లంబున నిడుకొని. | 21 |
| ఆ. |
పలుకఁ గలిగె మొదలు భాగవతార్థంబు భర్త కృష్ణుఁ డాయె భాగ్య మొదవె నమృతరసము గోర నలరు చింతామణిపాత్ర సంభవించు భంగి నిపుడు. |
22 |
| ఆ. |
భాగవతము తేటపఱుప నెవ్వఁడు సాలు శుకుఁడు దక్క నరునిసఖుఁడు దక్క బుద్ధిఁ దోఁచినంత బుధులచే విన్నంత భక్తి నిగిడినంత పలుకువాఁడ. |
23 |
| ఉ. |
పుట్టిననాఁటనుండియును బుట్టద యెట్టి యదట్టు నైనఁ జే పట్టి నుతింపఁ జిత్తము, శుభం బగు మద్వరవాక్యసీమకుం బట్టము గట్టినాఁడ హరిఁ బాయక తత్కథనామృతంబు నే నుట్టిపడంగఁ జెప్పుదు బుధోత్తము లానుఁడు శ్రోత్రపద్ధతిన్. |
24 |
| వ. | అని, | 25 |
| సీ. |
శ్రీవత్సగోత్రుండు శివభక్తియుక్తుఁ డాపస్తంబసూత్రుఁ డపారగుణుఁడు నేర్చూరిశాసనుం డెఱ్ఱన ప్రెగ్గడ పుత్త్రుండు వీరన పుణ్యమూర్తి కాత్మజుండగు నాదెయామాత్యునకుఁ బోలమాంబకు నందను లమితయశులు కసువనామాత్యుండు ఘనుఁడు వీరనమంత్రి సింగధీమణియు నంచితగుణాఢ్యు |
|
| తే. |
లుద్భవించిరి తేజంబు లూర్జితముగ సొరిది మూర్తిత్రయంబన శుభ్రకీర్తిఁ బరఁగి రందులఁ గసువనప్రభువునకును ముమ్మడమ్మను సాధ్వి యిమ్ములను వెలసె. |
26 |
| ఉ. |
ఆడదు భర్తమాట కెదురా, డదు వచ్చినవారి వీఁడగా నాడదు పెక్కుభాష, లెడనాడదు వాకిలి వెళ్ళి, కల్ల మా టాడదు మిన్నకేని, సుగుణావళి కిందిరగాక సాటి, యే చేడియ లేదు, చూరికులశేఖరు కస్వయ మమ్ముడమ్మకున్. |
27 |
| క. |
ఆ కసువయమంత్రికిఁ బుణ్యాకల్పశుభాంగి ముమ్మడమ్మయు మము న వ్యాకులచిత్తుల నిరువుర శ్రీకరగుణగణులఁ బుణ్యశీలురఁ గాంచెన్. |
28 |
| క. |
అంగజసమలావణ్యశుభాంగులు హరిదివ్యపదయుగాంబుజవిలస ద్భృంగాయమానచిత్తులు సింగయ తెలగయలు మంత్రిశేఖరు లనఁగన్. |
29 |
| క. |
అం దగ్రజుండ శివపూ, జం దనరినవాఁడ విష్ణుచరితామృత ని ష్యందిపటువాగ్విలాసానందోచితమానసుఁడను నయకోవిదుఁడన్. |
30 |
| వ. | కావునం గృష్ణపాదారవిందసందర్శనాదర్శతలాయమానచిత్తుండనై. | 31 |
|
 |
|