శ్రీమహాభారతము - శాంతిపర్వము - తృతీయాశ్వాసము - భీష్ముఁడు ధర్మజునకుఁ బవనశాల్మలీతరు సంవాదంబులు సెప్పుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

భీష్ముఁడు ధర్మజునకుఁ బవనశాల్మలీతరు సంవాదంబులు సెప్పుట (సం. 12-150-1)

సీ.	అని వినతుం డగు నా ధర్మసుతునకు \| ముదమునఁ జెప్పి భీష్ముండు మఱియు నిట్లను నిది యొక్క యితిహాస మధిప! యా \| కర్ణింపు: హిమవన్నగంబునందుఁ గల దొక్క బూరువు; గడుఁ బెద్ద కాలంబు \| ముదురు శాఖాశోభి మూలదృఢము నారదముని యొక్కనాఁ డత్తరువు పొంతఁ \| జనిచని వేడ్క నిట్లనియె: ‘నెమ్మి
తే.	బూరువా! యింతపఱపును బొడవుఁ \| గల్గి నీవు మృగపక్షిసంశ్రయణీయ మగుచు నునికి గని ప్రీతి నడిగెద ననిలుచేతఁ \| బడు నొకప్పుడు తరులు నీ పడమి యెట్లు.	383
క.	పవనునకును నీకును బాం \| ధవము గలదొ? యతఁడు నిన్ను దయ రక్షింపన్‌ సవినయవృత్తిని బ్రతికితొ? \| చెవులకు నింపెసఁగ నిజము సెప్పుము నాకున్‌.	384
క.	అనిన విని బూరు విట్లను \| ‘ననిలుని బల మస్మదీయమైన బలముతో నెనగా దేర్పడ; విను పదు \| నెనిమిది యగు నంశమునకు నెనయ దరయఁగన్‌.	385
వ.	అని పలుకుటయు నమ్మునీంద్రుండు.	386
ఆ.	‘అమ్మచెల్ల! యిట్టు లనకుము గొండలు \| లోనుగాఁగ బవనుచే నపాస్త మహిమ గలుగు టెఱుఁగుమా భూతముల చేష్టి \| తములు వాయువశగతములు గావె?	387
క.	అనుటయుఁ ‘బెలుచని యెలుఁగున \| ఘనమూల ప్రబలశాఖికా దుర్జయు న న్నును దాఁకిన నతని ప్రభం \| జనుఁ డను నామంబునకు నసత్యత వచ్చున్‌.’	388
వ.	అని గర్వంపు మాట లాడిన యా శాల్మలిం జూచి సురమునిప్రవరుండు.	389
చ.	‘మఱవకయుండు నీ బిరుదు మాటలు నీ విటు లంట మారుతుం డెఱిఁగెడు నెట్లు నంచు వెస నేఁగి సమస్తముఁ జెప్ప నాతఁ డే డ్తెఱఁ జనుదెంచి నీ వటు కడిందిమగండవు; నిన్నుఁ దాకినం జెఱుతటె పేరు? బూరుగ నశించితిగా కిటఁ బల్కు లేటికిన్‌?’	390
మ.	అని కోపంబునఁ బల్క నప్పవనుతో నా భూరుహం ‘బింత పె ల్చన నీ వాడెదు నంత తక్కువనె? బేలా! లోకసామాన్య వృ క్షనికాయంబును నన్ను నొక్కటిగ నిచ్చం జూచితే?’ యన్న న ల్లని న వ్వొప్పఁగ నా సమీరణుఁడు హేలాస్ఫారుఁ డై యిట్లనున్‌.	391
క.	‘ఒకనాఁ డజుండు నీ నీ \| డకు డబ్బా టరుగుదెంచుటయు నమ్మే లా త్మకు వ్రేఁగై మన్నించిన \| మెకమెక పడితిట్ల పలుకుమీ తగరేపున్‌.’	392
వ.	అని పలికి బలుమొగంబుతోడం బోయిన నబ్బూరువు దలంకి.	393
చ.	‘మనుగడ దప్పు నొక్కొ! మునిమాటలు గైకొన నైతి; నా బలం బన నది యెంత? యుగ్రత మహాబలురాకకు నోర్వఁ జాల; నా తని నొక భంగి గెల్తు’నని తాఁ దలపోసి హరించె నాకులుం గొనలును జొంపముల్‌ నిడుదకొమ్మలు రే యగుడున్‌ రయంబునన్‌.	394
వ.	అట్లు తన్నుం దాన విఱుచుకొని యున్నంత వేగుటయు.	395
చ.	ప్రతినకు నీడుగా భయదభంగిఁ బ్రభంజనుఁ డేఁగుదెంచి యా క్షితిరుహముం గనుంగొని ‘యిసీ! యిది నా పని నీవ చేసి తీ ధృతి మతి సంతసింపు మిట తేజముఁ బొందుము నీదు బాంధవ ప్రతతికి నివ్విధంబు సదుపాయము మే లెఱిఁగింపు పెంపునన్‌.’	396
వ.	అని యుల్లసంబాడి సముల్లసద్గతి నా సదాగతి సనియె; నట్లు శాల్మలి పవనుచేత భంగంబు నొంది వగం గుందెఁ; బ్రబలునితోడ దుర్బలుండు దొడరి మత్సరగ్రస్తుం డయిన నపాస్తవిభవుం డగు నని తెల్పు నప్పవన శాల్మలీ సంవాదంబు పుణ్యప్రదం బయిన యుపాఖ్యానం బని చెప్పిన.	397
ఆ.	పాండవాగ్రజుండు ‘పాపంబునకు నధి \| ష్ఠాన మెద్ది భరతసత్తమాగ్ర గణ్య! దాని నెఱుఁగఁగాఁ జెప్పు’ మనుడు నా \| తనికి భీష్ముఁ డిట్టు లనియెఁ బ్రీతి.	398
సీ.	‘వినుము పాపముల కెల్లను నధిష్ఠానంబు \| లోభంబ; యది గామలోలతయును గ్రోధంబు మత్సర ద్రోహంబులును బర \| ధన దార వాంఛలు దైన్యపాటు వ్రీడాక్షమాసత్య విముఖ భావంబును \| గలిగించి ధర్మంబు గలఁచి నరునిఁ బ్రయి మాలి యేమిటి కయినను గర్దించు \| వానిఁగా సమకట్టుఁ గాన లుబ్ధ
ఆ.	జనులఁ దొఱఁగి లోభ మను తిరిం బడని స \| త్యవ్రతులను బరమధార్మికులను బాపభీతమతులఁ బనిగొను లోభంబుఁ \| జెంద నీకు నీదు చిత్త వృత్తి.’	399
వ.	అనిన విని యజాతశత్రుం ‘డజ్ఞానం బాపదలకును దుర్గతికిని మూలం బని విందు; దాని తెఱం గెఱింగింపు’ మనిన నాపగాతనయుం డమ్మనుజపతి కిట్లనియె.	400
క.	‘రోషము శోకము రాగ \| ద్వేషము లభిమాన దర్ప వేగాలస్యా శ్లేషము లజ్ఞాన మని మ \| నీషి జనము సెప్పు మాననీయచరిత్రా!	401
క.	విను లోభము నజ్ఞానం \| బును సదృశ ఫలప్రదముల; పుట్టును లోభం బున నజ్ఞానము గావున \| జననాయక! లోభముడుగ సౌఖ్యము లొందున్‌.’	402
ఆ.	అనిన ధర్మపుత్రుఁ ‘డనఘ! ధర్మంబు నా \| నా ప్రకారగతి వినంగఁబడు; మ దీయ చిత్తమునకుఁ దేటపడంగ వి \| శిష్ట ధర్మ మెద్ది సెప్పు’ మనుడు.	403
వ.	ప్రియంబంది భీష్ముఁ డతనికి నిట్లనియె.	404