| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | శాంతిపర్వము - షష్ఠాశ్వాసము |
| సీ. |
‘విను ముపనీతుఁడై విప్రుండు బ్రహ్మచ | ర్యంబు వేదాభ్యసనంబు నడపి దారసంగ్రహము సంతానసంపాదనం | బును నధ్వరక్రియయును నొనర్చి దేవపిత్రతిథిపూజా విధిపరుఁడగు | చుండి వనమునకు హుతవహప్ర యుతముగఁ జని యందు నతిథులఁ గొనియాడి | వ్రతము గషాయపక్వత నొనర్ప |
|
| తే. |
నగ్నులాత్మయంద యారోపితములుగఁ | జేసి వీతరాగ చిత్తవృత్తిఁ బరమశాంతిఁ బొంది బ్రహ్మాశ్రమపదంబుఁ | బొందువాఁడు లోకపూజ్యచరిత!’ |
272 |
| వ. | అనిన విని యమ్మునివరుండు. | 273 |
| క. |
‘జ్ఞానోదయమైయుండఁగ | మానక వెండియును నాశ్రమత్రయవాసుం డై నిలిచి తత్క్రియాను | ష్ఠానము గ్రమవృత్తి నడపుటయు వలయు నొకో? |
274 |
| తే. |
జ్ఞానవిజ్ఞాన దృష్టి శాశ్వతిక తత్త్వుఁ | డయ్యెనేనియు విడువరా దాశ్రమముల క్రమ సమారూఢి యనునె వేదములు? దీనిఁ | దెలియఁజెప్పవె మోక్షవిత్తిలకజన్మ .’ |
275 |
| వ. | అనవుడు నతం డతని కిట్లనియె. | 276 |
| తే. |
జ్ఞానవిజ్ఞానములు మోక్షసాధనములు | గురుని యుపదేశమున నవి దొరకొనంగ వాన మోక్షంబు గాంచినవాఁడు విడుచు | నయ్యుపాయద్వయమ్మును నతులబుద్ధి. |
277 |
| క. |
లోకోచ్ఛేదముఁ గర్మ | వ్యాకులతయుఁగాక యుండవలయుటకై సు శ్లోకా! చతురాశ్రమములు | గైకొని నడిపిరి దృఢంబుగాఁ బూర్వమునుల్. |
278 |
| తే. |
అందుఁ దుదముట్ట నడచిన నందవచ్చు | ముక్తి బహుజన్మ సంసిద్ధమోక్షకార ణముల శుద్ధుఁడై ప్రథమాశ్రమమునయంద | కాంచు మోక్ష మెందేని నొక్కరుఁడు మునిప! |
279 |
| క. |
వానికి మూఁడాశ్రమముల | లో నిలువఁ బ్రయోజనంబులుం గలవె? తమోఽ ధీనతను రజఃపరత | న్మానవలయుఁ గాక? సత్త్వనైష్ఠికమతియై. |
280 |
| తే. |
సత్త్వమార్గాభిరతి యాత్మతత్త్వదర్శ | నంబు గావింపఁ దనుఁ దాన నరుఁడు గాంచు విశ్వమునఁ దానుఁ దనయందు విశ్వమును వ | సించుటయుఁ జూచుచును ముక్తిఁ జెందియుండు. |
281 |
| వ. | ఇవ్విషయంబున యయాతి వాక్యంబులు గల వాకర్ణింపుము. | 282 |
| ఆ. |
జ్యోతి యాత్మయంద యున్నది కాన శ | క్యము సమాహితాత్ముఁడైన మునికి నొరులవలనఁ దనకు నొరులకుఁ దన దెస | భయము లేకయున్నఁ బరముఁ గాంచు. |
283 |
| క. |
కోరికయు నొల్లమియు లే | కే రూపున భూతములకు నెగ్గగు తెఱఁగుం జేరక యకామవృత్తిఁ ద | పోరతి నున్నతఁడు బ్రహ్మముం బ్రాపించున్. |
284 |
| క. |
వినఁ జూడం బడు నం దె | ల్లను సమతం బరముఁ గనుచు లౌల్యనిరసనం బున సుఖదుఃఖాదిద్వం | ద్వనిరూఢుఁడు గాక యున్నతఁడు ముక్తిఁ గనున్. |
285 |
| క. |
ఇనుమును గనకము నిందయు | వినుతియు సమములుగఁ గొనుచు వివిధాంగకముల్ దనలోన నడఁచు కమఠము | ననువున నింద్రియము లడఁచునతఁడు గను శివున్.’ |
286 |
| వ. | అని చెప్పి. | 287 |
| తే. |
అవ్విశేషంబు లెల్ల నీయందుఁ గలుగు | టనఘ! భవదీయ జనకదయాసమృద్ధి సిద్ధ దివ్యబోధంబునఁ జేసి తోఁచె | నవ్విధముకంటె నీ చంద మధికతరము. |
288 |
| క. |
నీ వట్టిఁడ వగు టెఱుఁగవు | భావంబున సంశయమును భయమును బాల్యం బావేశింపఁగఁ జేయ న | భావితనిశ్చయుఁడ వగుటఁ బరముమునీంద్రా! |
289 |
| క. |
జ్ఞానము విజ్ఞానము నీ | మానిత గుణము లగు నవి సమగ్రములైనం గానేరదు మోక్షపదము | గానుపు - దృఢనిశ్చయుండు గాకున్నేనిన్. |
290 |
| తే. |
ఒక్క కొఱఁతయు లేదు నీ వుదితమోక్ష | బోధుఁడవు సంశయములెల్లఁ బోవవిడిచి నిశ్చయింపుము నీ కన్న నెలవు శాశ్వ | తంపు నెలవుగ విషయావికంపితాత్మ!’ |
291 |