పురాణేతిహాసములు శ్రీమహాభారతము అశ్వమేధపర్వము - చతుర్థాశ్వాసము
సక్తుప్రస్థుఁడు సకుటుంబముగా బ్రహ్మలోకంబునకుఁ బోవుట (సం. 14-93-83)
వ. ఆ సక్తువు గంధంబును నతిథి పాద్యజల క్లేదంబునుం బొలసి సక్తుప్రస్థ కృతంబైన పరమధర్మంబు మహిమం జేసి మదీయ మస్తకంబును నొక్కపార్శ్వంబునుం గనకమయంబులయ్యె; నాఁడు దొడంగి యేను దానవిధి స్థలంబులకును బుణ్యాశ్రమ భూములకును వివిధాధ్వర ప్రదేశంబులకుం జనుచుండుదుఁ; దక్కటి ప్రక్కపసిండి యగు ననుతలంపున నెన్ని చోట్లకుఁ బోయిననుం గాకుండు. లోకోత్తర చరితుం డజాతశత్రుం డశ్వమేధంబు సేయుచున్న వాఁ; డయ్యెడ నా కోర్కి సిద్ధించునని పెద్దయు నాసతో నరుగుదెంచితి; నించుక విశేషంబునుం గాన; వినుం; డది కారణంబుగా నయ్యుంఛవృత్తి విప్రుని ధర్మంబు (నకు) నీ యజ్ఞంబు వోలదంటి’ నని పలికి యన్నకులంబు దా నెక్కడఁ బోవుటయు నెఱుంగకుండం బోయెఁ; ‘బాండుకులపవిత్ర! యమ్మఖంబునం గలిగిన యాశ్చర్యంబు తెఱం గెఱింగించితి; ననిన విని జనమేజయుండు. 252
సీ. ‘జన్నంబునందు రాజన్యులుఁ దపమున | మునిజనంబులు శాంతి ననఘ! విప్రు
లాసక్తు లగుదు; రట్లగుటఁ గాదే పల్వు | రవనీశ్వరులు దొల్లి యాగకృతుల
నతులకీర్తులను సద్గతులను బడసిరి; | ధర్మనందనుఁ డత్యుదాత్త భంగిఁ
దొంటి భూనాథులకంటె సత్యమునను | శౌచమునను భక్తి శ్రద్ధ నీగి
 
తే. నతిశయిల్లె; వేదవ్యాసుఁ డాది గాఁగఁ | గలుగు నార్యజనుల చిత్తములకు నెక్క
నమరవల్లభు చంద మందముగఁ జేసె | నశ్వమేధంబు మెచ్చుల కాకరముగ.’
253
వ. అట్టి పరమధర్మంబా నకులంబుచేత గర్హితం బగుటకుం గారణంబేమి? యని యడిగిన వైశంపాయనుండు ధర్మపుత్త్రు నధ్వరంబు నీ చెప్పిన యట్టిద యైనను నొక్కటి చెప్పెద; నవహితుండవగు; మన్నకులంబు హింసాత్మకంబైన పశు యజ్ఞంబుకంటె నహింసా మహితంబైన తపోయజ్ఞం బధికంబని చెప్పినయదియయ్యె; రిత్త చెప్పుటగాక తనశిరంబును శరీరార్ధంబును సువర్ణమయంబు లైన కతంబునుం బలికెం; | గాన దానివచనంబులు ద్రోపువడ; వేత ద్విషయం బైనది యొక్క యితిహాసంబు గల; దది యాకర్ణింపు’ మని యమ్మనుజనాథున కిట్లనియె. 254
సీ. ‘అమరాధిపతి దొల్లి యాగంబు సేయంగఁ | దొడఁగ మహాముని స్తోమములును
సురసంఘములుఁ గూడి కురుముఖ్య! ఋత్విగ్గ | ణముల నేర్పఱిచి సొం పమర వేదిఁ
గల్పించి తగ నగ్నికార్యంబు నడపంగ | నర్హులు పశు నిచయంబుఁ దేర
నమ్మునుల్‌ గనుఁగొని యధిక దయార్ద్రంబు | లగు చిత్తములతోడ నమ్మహేంద్రు
 
ఆ. నాననంబు చూచి ‘యక్కట! హింస ధ | ర్మంబు గాదు; కృతయుగంబు సొచ్చె;
ననఘ! వత్సరత్రయము ప్రాఁతగిలిన బీ | జంబు లిపుడు యజన సాధనములు.
255
క. వేదోదిత ప్రకారం | బాదర మెసఁగఁగ నడపు; మది యుత్తమ ధ
ర్మోదయము సేయు నీకు; ద | యాదృష్టిం జూడు పశుగణార్తి మహాత్మా!
256
ఆ. అనిన వారిమాట లాదరింపక యుండె | వాసవుండు; దాన వాదు పుట్టె
నమ్మునీశ్వరులకు నతనికి; సురసంఘ | మతనిఁ గూడ వాద మతిశయిల్లె.
257
వ. అట్టియెడం గర్మకాండ విదుండగు నుపరిచరవసువు సన్నిహితుం డగుటయు, నయ్యిరుదెఱంగులవారును నారాజన్యుని సాక్షిగాఁ గోరిన నతండు పక్షపాతంబునఁ బశువిశసనంబు కర్తవ్యం బని పలికి యధః పాతంబు ప్రాపించెం; గావున హింసారహితంబయిన యజనంబు పూజనీయంబగుటకు సంశయింప వలవ; దట్లుం గాక. 258
ఆ. ఉంఛవృత్తియైన యుర్వీసురోత్తముం | డట్లు ప్రాణరక్షకై ఘటించి
స్వజనములును దాను భుజియింపనుండి యా | సక్తు నతిధి కిచ్చెఁ; జనదె పొగడ.’
259
వ. అనిన విని జనమేజయుం ‘డిది యట్టిద; మునీంద్రా! నీ వచనంబుల కొడంబడితి; ధర్మమార్గగతంబైన ద్రవ్యం బింత భవ్యంబు గదే; యవ్వస్తువు దానంబునకుం బ్రధానం బగుట యింకనుం బ్రస్ఫుటంబుగాఁ బ్రకీర్తింపు’ మనవుడు నా సంయమి యవ్వాసవ పౌత్త్ర పౌత్త్రు నాలోకించి యిట్లనియె. 260
AndhraBharati AMdhra bhArati - AndhramahAbhAratamu - #00# parvamu - kavitraya bhAratamu - kavitrayamu - nannaya - tikkana - eRRana - nannyya tikkanna eRRana - andhramahabharatamu aandhramahaabhaaratamu ( telugu literature andhra literature )