ఇతిహాసములు ఉత్తరరామాయణము ఇంద్రుడు వృత్రవధవలనఁ గలిగిన బ్రహ్మహత్య నశ్వమేధముచేఁ బాపికొన్న కథ
ఇంద్రుడు వృత్రవధవలనఁ గలిగిన బ్రహ్మహత్య నశ్వమేధముచేఁ బాపికొన్న కథ
కం.సౌమిత్రియపుడు రామ
స్వామికి హస్తములు మొగిచి జనవర! సవన
ప్రేమము జనించెనేనియు
మీ మది నిడరాదె యశ్వమేధ మొనర్పన్‌
358
మ.సకలాభీష్టఫలైకసాధనము దుష్టబ్రహ్మహత్యాది పా
తక విధ్వంసనకారణంబు హయమేధం బమ్మఖం బాచరిం
చికదా! యింద్రుడు బ్రహ్మహత్యయెడబాసెన్‌ దొల్లి? తత్పూర్వపు
ణ్య కథాసంశ్రవణంబు సేయఁదగు నంచా లక్ష్మణుండిట్లనున్‌
359
ఉ.వృత్రుఁడు భాస్కరోపమ సమిద్ధమహోద్ధత విద్విషన్మహా
వృత్రుఁడు బ్రహ్మవర్చస పవిత్రుఁడు నాఁదగునొక్క దేవతా
పుత్రుడు యోజనాయత సముద్ధతగాత్రుఁ డతండు మున్‌ బహి
శ్శత్రులతోడ నాత్మగతశత్రులఁ గెల్చి జగంబులేలఁగన్‌
360
చం.పలుమఱు భూమి దున్నకయె పండు, నభస్థ్సలి భూజనావళుల్‌
వలసిన వస్తువుల్‌ గురియు, వారధి యూర్ములు రత్నమాలికా
వళిఁగొని బైట వైచు నవవర్షకముల్‌ నెల మూఁడువానలున్‌
వెలయఁగ నెల్లచోఁదనరు వృత్రుని ధర్మము లెంచ శక్యమే?
361
ఉ.లోకములెల్ల గెల్చి యతిలోకుఁడనంగ నతండు మించియున్‌
బాకవిరోధికిన్‌ భయము వాటిల శంబరుఁడన్కుమారునిన్‌
స్వీకృతరాజ్యలక్ష్మి కభిషిక్తునిఁజేసి, తపంబొనర్చె ర
త్నాకరతీరధారుణి నుదంచితవైష్ణవభక్తి మీఱఁగన్‌
362
ఉ.వాని తపోవిజృంభణము వాసవముఖ్యులు జూచి భీతులై
దానవవైరిఁ జేరఁజని తత్పదకంజము లాత్మమౌళిసం
దానితరత్నదీధితులు దార్కొన వందనముల్‌ ఘటించి, యో
దీనశరణ్య! వృత్రు వగఁదీర్చి జగంబుల వంతమాన్పవే.
363
చం.తపమున ముజ్జగంబులకుఁదానె యధీశుఁడునై సుధాంధులం
గృపణులఁజేసి దాసులుగ నేలెదనంచుఁ దలంచినాఁడు, త
త్తపము ఫలించెనేని యరుదా యది? యట్టులఁగాక ముందఱన్‌
దపము భవన్మహాతపమునన్‌ హరియించి విరోధిఁ ద్రుంపవే!
364
ఉ.నా విని పద్మనాభుఁడెల నవ్వున వేల్పులఁజూచి వల్కనో
దేవతలారా! వృత్రుని వధింపఁగ నా కుచితంబుగాదు నే
నే వరమిచ్చితిన్‌ దొలుత నింద్రశతార ధరిత్రులందు మ
త్పావన తేజ ముంచెద విపక్షునిపైఁ జనుఁడంచుఁబంచినన్‌
365
మ.అమరుల్‌ జిష్ణునిఁగూడి శాత్రవుని డాయం బోవఁగా నంతలోఁ
గమలానాథుని తేజమున్‌ గనెఁద్రిభాగస్ఫూర్తి నం దాద్యభా
గము శక్రున్‌ నడిపాల్‌ పవిన్‌ గొదువభాగం బుర్విఁబ్రాఁపించినన్‌
నముచిధ్వంసి వధించె ధైర్యనిహతాంతశ్శత్రునిన్‌ వృత్రునిన్‌
366
ఉ.వృత్రునిఁ జంపినప్పుడె సురేంద్రుని మేకొనె బ్రహ్మహత్య త
ద్గాత్రము కంపమొందె మది గాడ్పడియెన్‌ సురలార్తిచే బహి
శ్చిత్రము లట్టులైరి వెతఁజెందిరి విప్రులు వర్షహీనతన్‌
ధాత్రి ప్రశస్త సస్యఫలధాత్రియనన్‌ దగదయ్యె నయ్యెడన్‌
367
కం.ఆ హత్యవలనఁ గలఁగి సు
ధాహారస్వామి విగతయశుఁడై తొలఁగెన్‌
స్వాహాధిపముఖ దివిజులు
హాహాకారములతోడ హరిఁజేరి వెసన్‌
368
ఉ.ఓ హరి! యో కృపాజలధి! యో పరమేశ్వర! మీరె పంపఁగా
నా హరి వృత్రుఁజంపఁగనె హత్యఘటిల్లెఁ దొలంగె నాతఁడున్‌
గేహముఁబాసి లోకములు కిల్బిషవృత్తిఁ గలంగె నింకమా
కే హిత మానతిచ్చెదొ కదే! యన నాయన పల్కె వారికిన్‌
369
మ.హయమేధంబు మదర్పణంబుగ సురాధ్యక్షుండు గావించెనే
నియు నాశంబగు బ్రహ్మ హత్యయనినన్‌ నిష్ఖేదులై వేల్పు లా
క్రియ దేవేంద్రునిఁ గానఁబోయి మధువైరివ్యాహృతుల్‌ దెల్ప ని
శ్చయబుద్ధిన్‌ మునికోటిఁగూడి యతఁడా జన్నంబొనర్చెన్‌ రహిన్‌
370
కం.సవనంబు చేసి వాసవుఁ
డవభృథ మొనరించునంత నల హత్యయు ఘో
రవికారాకారముతో
దివిజేంద్రుని తనువుఁ దొరఁగి దివిజుల కనియెన్‌
371
తే.గీ.ఈ బిడౌజుని తనువున నెప్పటివలె
విశ్రమింపఁగఁ గూడదు వేల్పులార!
యెందు వసియింతు నింక నా కిరవుఁజూపుఁ
డనిన నాదిత్యు లా బ్రహ్మహత్యఁజూచి
372
కం.పాపములకెల్ల బలుపగు
పాపంబవు నీవు నిన్ను భరియింప నొకం
డోపునె ? నాలుగు చోటులఁ
బ్రాపింపు మటంచు వారు పనిచిరి దానిన్‌
373
చం.జలముల ఫేనరూపమున సాలములన్‌ బలు బంక చందమై
చెలులయెడన్‌ రజోమహిమఁ జేకొని వర్తిలె హత్య, యారజ
స్వలల రమించు దుష్టజనసంతతిఁ జెందుట కుర్వి నొక్కపాల్‌
నెలకొనియెన్‌ సురేంద్రుడును నెమ్మి దివంబునకేఁగి రంజిలెన్‌
374
ఉ.కావున నశ్వమేధ మధికంబు మఖంబులలో నవశ్యమున్‌
దేవర! యాచరింపుఁ డది దేవహితం బని లక్ష్మణుండనన్‌
భూవరుఁ డుత్సహించి గుణభూషణ! యీ యితిహాస మింపుగా
నీవలనన్‌ వినంగలిగెనేఁడని ప్రస్తుతిఁజేసి వెండియున్‌
375
AndhraBharati AMdhra bhArati - UttaraRamayanamu Uttara Ramayanamu - UttaraRamayan - Kankanti Paparaju - Kamkanti Paparaju