ఇతిహాసములు ఉత్తరరామాయణము ఇలుఁడు సపరివారంబుగా వేఁటకుఁ బోవుట
ఇలుఁడు సపరివారంబుగా వేఁటకుఁ బోవుట
మ.మృగయాక్రీడన తత్పరత్వమున ధాత్రీనాయకుం డక్కిరా
తగణంబున్‌ బహుమానరీతి ముదమందంజేసి యవ్వేఁట మా
ట గరిష్ఠార్భటి రాణువెల్ల వినఁజాటంబంచి చాలించి యో
లగ మభ్యంతరమొంది యర్హవిధు లెల్లందీర్చి శీఘ్రంబునన్‌
394
సీ.సగఁబాలు కపురవాసనలు మించు కురంగ - నాభిఁదీర్చిన గీఱునామ మమర
విరిసరుల్‌ పైపైని మెఱయఁగట్టిన బురు - సారుమాల్‌ చెఱఁగు లంసమునఁబొదలఁ
తావి కుంకుమపు గందపుఁబూఁత దగుపేరు - రంబున రత్నహారములు మెఱయ
నునుపాలకాయ యొంటుల నంటు తెలిచాయ - లొలసి చెక్కులను వెన్నెలలు గాయఁ
 
గీ.జిలుఁగు చెంగావి దట్టిపైఁ జెక్కికొన్న
వంకి దులకించఁ బసిడి దువ్వలువ వల్లె
వాటు నెఱనీటు గులుకఁ బావాలు మెట్టి
రాజదేవేంద్రుఁ డంతఃపురంబు వెడలె
395
వ.అప్పుడు396
సీ.వినుకెంపు నడకింపు నునుకెంపు పల్లంబు - దీపించు పచ్చఱా దృష్టిదండ
కళుకునీలంపు సింగంపుఁ దలాటంబు - దండి వైదూర్యంబు నిండు వాగె
నిగరంపుఁ బగడంపు జిగిదొట్టు మొగముట్టు - రంగారు మదిరిణి సింగిణీలు
గోమేధికంబులఁ గొమరొందు కళ్లెంబు - వజ్రాల మే లంకవన్నియలును
 
తే.గీ.గ్రొత్త ముత్తెంపుఁదెఱలఁ దళ్కొత్తుజాన
మురుమరకతాళి మెఱుఁగొందు తరకసములుఁ
బసిఁడి తఱటును గలిగి సొంపెసక మెసఁగు
నుత్తమాశ్వంబు గొనితెచ్చె నొక్క సాది
397
కం.తెచ్చిన తేజికి వలఁగొని
వచ్చి తగన్‌మ్రొక్కి యెక్కి వాగెగొని “యహో!
యెచ్చరిక సామి!” యను రవ
మెచ్చఁగఁ గంచుకులు వెంట నేతేరంగన్‌
398
కం.జోడనలు నిబ్బరంబులు
దౌడెంబులు మెఱయ రాజు వేడుకతోడన్‌
గోడా దుమికింపఁగ జతఁ
గూడిరి దొరలెల్ల భటుల గుమి వెనుకొనియెన్‌
399
ఉ.మట్టుకుళాయులున్‌ బిగువు మాటలుఁ గుంకుమ తావి గందపుం
బట్టెలుఁ జల్లడంబులును బంగరుకాసెల యోరఁజెక్కికొ
న్నట్టి బెడంగు చాయ విడియంబులుఁ దళ్కుల దుప్పటుల్‌ దగన్‌
జుట్టపు రాకుమారకులు సొంపున నేఁగిరి రాజు ముందటన్‌
400
ఉ.గాటపు బోనులున్‌ జిగురుఁగండెలు సివ్వఁగి బండ్లు వాగురా
కోటులుఁ జిక్కముల్‌ దెరలుఁగుంతములున్‌ దడవిండ్లుఁ దూపులున్‌
మీటలు దీమముల్‌ మణులు మేలిమి మూలిక లీఁటెలూని యా
ఖేటకులా నృపాలకుని క్రేవలనేఁగిరి కేవలత్వరన్‌
401
తే.గీ.కణుఁజు సాళువమును జలకట్టె లగుడు
జాలెడేగయు మొదలైన మేలి డేగ
తెగలఁదగ నేర్పరించి యత్తెములనుంచి
కదలె నృపువెంబడిన నూడిగముల గములు
402
ఉ.చోరుల గుండెలన్‌ దిగు నసుల్‌, కిటికోటులపాలి మృత్యువుల్‌,
గ్రూరమృగోత్తమాంగములఁ గూల్చెడి పెన్‌బిడుగుల్‌, గభీరభాం
కారనినాదముల్‌, ప్రళయకాల సదృఙ్మృగయాప్రధానముల్‌,
భైరవవాహముల్‌ భటుల పజ్జల నేఁగె మరుజ్జవోద్ధతిన్‌
403
సీ.ఎదిరించు సింగంబు బెదరించి వడిమించి - సటల నుయ్యెలలూఁగు భటుఁడ నేను
గవినున్న పులిఁగన్నఁ గదిసి గద్దించి గొ - బ్బున నీడ్చి తేనోపు బంట నేను
గరమూఁది పైఁజివుక్కన నెక్కి కరికుంభ - మగలించు పరమసాహసుఁడ నేను
శరభంబు కాళ్లు కొంచక పట్టి నేలపైఁ - గొట్టఁజాలిన మహోగ్రుఁడను నేను
 
గీ.గడిఁది కిటికోటి పాలిటి పిడుగు నేను
సకల మృగముల నడఁచు నంతకుఁడ నేను
దేవ! యిఁక మమ్ముఁ దెలిసెద వీవె యనుచు
వేఁటగాండ్రాడుమాటలు వేడ్క వినుచు
404
వ.చని చని405
మహాస్రగ్ధరకనియెన్‌ భూపాలలోకాగ్రణి తనయెదురన్‌ గాఢవల్మీక నిర్భే
దనమాద్యద్భల్ల హస్తస్థల గత ఫణరత్న స్ఫురత్పన్నగాలో
కనజాతాలాత శంకాకలిత గమన భాగ్గంధ కుంభిచ్ఛటాధా
వన భీత క్షుద్ర నానాధ్వగ మృగ నినదవ్యాకులంబైన కానన్‌
406
మ.కని, యక్కాననదేశమున్‌ సుభటసంఘాతంబుతోఁజొచ్చి య
ల్లన నానా మృగసంఘముల్‌ మెలఁగు పట్లన్‌ బోగువాఱించి చు
ట్టును ధానుష్కులు కుంతధారులగు బంటుల్‌ నిల్వ నేమించి శం
ఖనినాదంబులు దుందుభిస్వనము ఢక్కానాదముల్‌ మించఁగన్‌
407
తే.గీ.కలయఁ జోపులు వెట్టింపఁ గరియుఁ గిరియుఁ
గాసరముఁ గేసరియు దుప్పి కడిఁది యెలుఁగుఁ
బులియు మొదలగు మెకములు కలఁకదొలుకఁ
జెదరి నలుదిక్కులకుఁ బాఱె నదరి బెదరి
408
వ.మఱియును409
సీ.అగ్నియంత్రములు పెల్లాకాశ మవియింప - భయమంది నెలవులఁ బాయునవియుఁ
బటహశంఖధ్వనుల్‌ బ్రహ్మాండ మగలింప - నులికి నల్దిక్కుల కురుకునవియు
భటుల కోలాహలార్భటు లన్నికడ లాన - బెదరి జంటలువాసి చెదరునవియు
ధానుష్కశింజినీధ్వానముల్‌ చెవిఁబాఱ - నులికిపాటున నిద్రలుడుగునవియు
 
గీ.నగుచుఁ బఱచు మృగంబుల నాఁగిమూఁగి
యడరి వెన్నాడి మున్నాడి యాక్రమించి
విక్రమించిరి ముంచిరి విశిఖవృష్టి
విభుఁడు గదియింపఁబెక్కండ్రు వేఁటకాండ్రు
410
చం.విలయఘనాఘనంబు లటవీస్థలి డిగ్గెనొ? యంధకాసురుం
డిల జనియించి క్రమ్మఱ ననేకశరీరము లెత్తెనో? విషా
నలము మహేశ్వరుం డుమిసినన్‌ బలురూపులఁజెందెనో? యనన్‌
వెలసిన సూకరప్రతతి వెల్వడె దిక్కుల నిర్లు నిండఁగన్‌
411
ఉ.అప్పుడు చెంచులున్‌ సుభటు లడ్డమువోయి లకోరికోలలన్‌
గప్పఁగ నంతకంటె మునుగల్గఁ బయింబడె జాగిలంబులున్‌
జెప్పెడిదేమి కోలములు చేకొన కస్త్రచయంబు లీఁటెలుం
గుప్పలుగాఁబడన్‌ విఱచుఁ గోఱలఁజిమ్ముచు జాగిలంబులన్‌
412
ఉ.సారెకుఁబాలచేర్లు బలుజాగిలముల్‌ గబళించి యీడ్వఁగా
నీరసమొప్పఁదారసిలి యీఁటెల వీరభటాళినొంచఁగాఁ
దారకకొప్పరించుచును దంష్ట్రల నిప్పుకలుప్పతిల్లఁగాఁ
బోరు కడిందిపందినొక బోయ పిడెంబునఁగ్రుమ్మెఁగూలఁగన్‌
413
చం.ఇరవులు వాసి తారసిలు నిన్నిటి కిందఱమేగి యొక్కరొ
క్కరమొక పందిఁజంపి యిదెకైకొనువారము సామి! చూడు మె
చ్చరిక! యటంచుఁబల్కి పరుషధ్వని నొంటరికాండ్రనేక సూ
కరముల దెప్పుగుప్పుమనఁగాఁ బడఁగ్రుమ్మిరి కుంతపంక్తులన్‌
414
చం.తెలివగు వెండి గుండ్లవలెఁదేజముమీరిన భైరవాశ్వపం
క్తులు పదియైదు లొక్కమొగిఁ దూఱినఁగోఱలఁ జీల్చివైచుచున్‌
బెళపెళ బల్లెముల్‌ విఱిచి భిల్లులు తల్లడమంద నుద్ధతిన్‌
వలలను ద్రెంచి తేజిపయి వచ్చు కిరిన్‌ దొరనొంచెఁదూపునన్‌
415
చం.గిరిగుహనుండి యొక్కహరి క్రేవల రాజహయంబు మించినన్‌
“హరియనుపేర నేను జెలువందఁగ నీవును బూనినావె నా
స్థిరమగుపే” రటన్న పగచేఁ బలెఁబై కరుదేర భర్తయున్‌
శరమొకఁడేయఁ ద్రెళ్ళక వెసన్‌ నిగుడన్‌ నఱికెన్‌ గటారునన్‌
416
చం.అలయక లేడి దూడగుమినాఁగెడు క్రోల్పులులన్‌ వధించు, దం
తుల వెఱపించు సింగములఁద్రుంచుఁ దదార్తికరోగ్రశౌర్యముల్‌
గల శరభాళినొంచు గమకంబున వానిఁగలంచు జంటపెం
దలల కడింది జంతువుల ధర్మరతిం బతి చించునొక్కటన్‌
417
కం.కిరి కరి హరి శరభాదుల
హరియింపుచు సుభటు లలరనట్టి పనులకున్‌
జొరలేని పిరికియయ్యలు
చరియింతురు శశకములకు జంబుకములకున్‌
418
కం.ఒక తూపున బలు మెకముల
నొక మెకము ననేకసాయకోత్కరముల నొ
క్కొకచో నడఁచుచు రాజ
న్యకులాగ్రణి యపుడు వేఁటలాడె యథేచ్ఛన్‌
419
కం.కడువడిఁ బఱచెడు మెకమును
జెడు మెకమున్‌ బడు మెకంబుఁజేడ్పడు మెకమున్‌
బడలు మెక మడలు మెకమును
నెడయు మెకంబయ్యె నటవి నిలుని భటులచేన్‌
420
ఉ.కండలు గుండెలున్‌ మెదడు గాటపుఁబ్రేవులు నెత్తురేకమై
నిండె నరణ్యమంత మృగనిర్హరణోద్ధతి మాని యుండియున్‌
వెండియు భూవరుండనుప వేఁటకు మీటగుడేగవేఁటయున్‌
గొండొకసేపు చూచి తగుకోరిక లిచ్చెఁ బుళిందకోటికిన్‌
421
AndhraBharati AMdhra bhArati - UttaraRamayanamu Uttara Ramayanamu - UttaraRamayan - Kankanti Paparaju - Kamkanti Paparaju