ఉత్తరరామాయణము - ఇలను బుధుఁడు వరించిన కథ - ఆంధ్రభారతి

ఇలను బుధుఁడు వరించిన కథ

కం.	మరునిన్‌ వేలుపు రాచకొ మరునిన్‌ నగు సొగసు మించ మహిమ రహించన్‌ దురుసు తపమూని తగు చం దురు సుతు బుధుఁజూచి యిల మనోజాతురమై	448
చం.	“ఎగు బుజముల్‌ వెడందయుర మిందుని గిందుని మించనీని నె మ్మెగమపరంజిడాల్‌ తలిరుమోవియుఁ జేరలమీఱు కన్నులున్‌ జిగి గల పెందొడల్‌ గలిగి చెల్వువహించిన యీతఁడీడ బె ట్టుగ తప మూనినాఁడు చెలులార! కనుంగొనుఁ” డంచుఁదెల్పుచున్‌	449
కం.	వికచారవిందబృంద ప్రకటతరామోదభరితపాటీర మరు న్నికర చలాచల నీలా లకలు సకులు గొల్వ నక్కొలఁకు సేరి వెసన్‌	450
తే.గీ.	కలికి రాయంచవలె సోయగంపు నడలు గులుక నక్కల్కి చెంగావి కోక వదలి చలువ పావడతోఁజొచ్చెఁ గొలఁకు నెలకు మారుపై మారుఁడనుచుఁ గటారిఁ బోలె	451
వ.	అప్పుడు	452
చం.	హళకళి సేయుచున్‌ జలరుహంబులు గోయుచు మీఁద వేయుచున్‌ నిలుమని హెచ్చరించుచును నీళ్లను ముంచుచు నుత్సహించుచున్‌ బులుగులఁదోలుచున్‌ గలువపువ్వుల వ్రాలుచుఁ దావిఁగ్రోలుచున్‌ వెలఁదుక లొండొరుల్‌ గొలన వేడుకఁగూడుక క్రీడసేయఁగన్‌	453
శా.	తత్కాంతా కుచశైల ఘట్టన సముద్యత్తుంగ భంగైక రం గత్కంజాత సమంజస భ్రమరఝంకారానుకారి స్ఫుర త్ఫూత్కారాన్విత వారివారణ కరాధూతాళి కోయష్టికా ద్యుత్కంఠార్భటి వీనులన్‌ బడిన నెంతో సౌమ్యుఁడుద్భ్రాంతుఁడై	454
తే.గీ.	తపము సాలించి వారిలోఁ దళుకు వాలు గన్నులను వాలుగన్నుల చెన్నువెలయు నన్నెలఁత చిన్న ప్రాయంపుఁ జిన్నె లెల్లఁ జోద్యపడి ఱెప్పవేయక చూచెనంత	455
తే.గీ.	మోదమున నైదు తూపుల పాదుషాహి తమ్మి దోదుమ్మిఁగొంది డెందమ్ము గ్రుమ్మి క్రమ్ముకొని దొమ్మిసేసిన సొమ్మసిల్లి యమ్మహామహుఁ డిట్లను నెమ్మనమున	456
ఉ.	ఎక్కడినుండి వచ్చెనొకొ యిచ్చెలి! యెవ్వని ముద్దుగుమ్మయో ! యెక్కడి సోయగం బిది! సురేంద్రుని కొల్వుమెఱుంగుబోండ్ల కీ చక్కఁదనంబు లున్నవె! బిసప్రసవప్రభవుండు వింతగా నిక్కలకంఠ కంఠి సృజియింపఁగ నెట్టి తపం బొనర్చెనో!	457
మ.	చిగురాకుం జిగినేలుఁ గేలుగవడాల్‌ చెందమ్మి చందంబునన్‌ సొగసొందున్‌ మొగ మిందుకాంతరుచి మించు చెక్కుల్‌ జగా పగడంబున్‌ బగడంబునన్‌ బెదవి మేల్‌ పాలిండ్లు హొంగిండ్లనన్‌ దగురా! యీ మృగరాజమధ్య సరిచానన్‌ గాననేనెక్కడన్‌!	458
చం.	పలుమఱుఁగప్పు పెన్నెఱులు బారలఁగల్వఁగవచ్చు నచ్చపున్‌ దెలి జిగి చెక్కుటద్దముల నీడలు సూడఁగవచ్చుఁగాంచనా చలయుగి గల్గినన్‌ గలికి చన్గవతో సరితూఁచవచ్చు ని చ్చెలి నడుమే యలంతి యని సింగము గెల్వఁగవచ్చు బాపురే!	459
ఉ.	కొంకక గుబ్బచన్నులను గుంకుమ పంకమలంది చెక్కులన్‌ సంకుమదంబుఁబూసి నెఱజాణతనంబున జాతికస్తురిన్‌ బొంకముమీఱఁగా నుదుట బొట్టిడి పువ్వుల శయ్యఁజేర్చి మీ నాంకుని కేళినేలి జవరాలికి బాళిఘటింతు నెన్నఁడో!	460
ఉ.	ఏల తపంబులున్‌ వ్రతము లీ లలితాంగినిగూడియుండినన్‌ జాలదె! యంచు నక్కొలఁకుఁ జయ్యన వెల్వడి పర్ణశాలకున్‌ బాళి దలిర్పనేఁగి ముని బాలురచే బుధుఁ డయ్యిలాఖ్యనీ లాలక యాళులన్‌ నలుగురైదుగురిన్‌ బిలిపించి యిట్లనున్‌	461
చం.	అలికులవేణులార! యిపు డబ్జవనంబునఁ దమ్మితూపులన్‌ వెలఁదిని వ్రేయుచున్‌ వలచెవిన్‌ ధరియించిన నల్లగల్వపై నొలసిన తేఁటిఝంకృతుల కుల్కుచుఁగుల్కుచుఁగేళిసల్పు నా నళినదళాక్షి కెవ్వఁడధినాథుఁ డదెవ్వతె దెల్పరే? యనన్‌	462
కం.	నెల తనయుని పదముల క న్నెలఁతలు నతులాచరించి నిలిచి “యనఘ” య చ్చెలి మాకెల్ల నధీశ్వరి యళి చేరని పువ్వు వంటి దని తెల్పుటయున్‌	463
కం.	తన యోగదృష్టిఁ గర్దమ తనయోదంతంబు తుద మొదలునేర్పడఁగ న్గొని నేర్పడరన్‌ బుధుఁడ వ్వనితల వీక్షించి పలికె వారని కరుణన్‌	464
చం.	సరసిజనేత్రలారా! శివశప్తవనంబున మీరు స్త్రీత్వమున్‌ బొరసితి రింక మీ జననముల్‌ ఫలియింపఁగ నా యనుజ్ఞఁ గిం పురుషుల భార్యలై సుఖముఁబొందుఁడు వారలనే సృజించి యి ద్ధర మును నిల్పినాఁడనని తత్‌క్షణ మందఱ వీడుకొల్పినన్‌	465
కం.	ఇల యొక్కతె దక్కఁగ నిల చెలు లందఱు నతని యాజ్ఞతోఁ గింపురుషా వళిఁగలిసి వెలసి రొంటిగ నిలిచిన యిలఁజేరి బుధుఁడనియె ననురక్తిన్‌	466
చం.	సరసమరాళసంగతిఁ బొసంగని పద్మినిఁబోలి కోకిల స్ఫురణములేని మామిడినిఁబోలి మదభ్రమరాభియోగమున్‌ బొరయని పుష్పమంజరిని బోలి వృథా వసియింపనేల? నన్‌ వరునిగ నింకఁజేకొని భవంబు ఫలింప సుఖింపవే చెలీ!	467
ఉ.	ఎవ్వఁడొవీఁడటంచు నను నిచ్చఁదలంపకు మిందుపుత్రుఁడన్‌ జవ్వని! నే బుధుండ నినుఁజక్కఁగనుంగొనినంతనుండియున్‌ బువ్విలుకాఁడు నా హృదయమున్‌ నొగిలింపుచునున్నవాఁడు నీ నవ్వు మొగంబు నా మొగమునన్‌ గదియింపవే! యాదరింపవే!	468
చం.	ఇగురులవంటి నీ యడుగు లిక్కడి కర్కశభూమి సోఁకినన్‌ నొగిలెనొ? యంచు నా మనసు నొప్పి వహించిన దింత మక్కువన్‌ దగిలిన నన్నుఁ బాసి చన ధర్మువుగా దిఁక లెస్స చూడవే మగువ! యటంచు నాతఁడనుమాటకు మో మఱవంచి సిగ్గునన్‌	469
చం.	ఎలనగ వంకురింప నల యిందునిభానన పల్కె - స్వామి! నీ పలుకొనరించుటెంతయును భాగ్యముగాదె సుఖింపుఁ డిచ్చకున్‌ వలసినయట్టు లేమిటికి నన్నుడుగన్‌ బతివీవు భార్యనే నెలమి నొనర్చె మన్మథుఁడె యిద్దఱకున్‌ దగులాట మియ్యెడన్‌	470
కం.	అను మాటలు చెవి నాటిన ననుమానము మాని సౌమ్యుఁ డలరుచునపు డ య్యనుమాన మధ్యఁజేకొని యెను మానసభవుని పంత మీడేరంగన్‌	471
వ.	ఈ విధంబున నల భావజుని హావభావంబు లలర నయ్యలరుబోఁడిం బరిగ్రహించి మించు పూవుతావుల గుబాళించు తన పర్ణశాలఁప్రవేశించెనప్పుడు	472
తే.గీ.	అయ్యలరుబోఁడి సిగ్గరియయ్యు నిచ్చఁ బచ్చవింటి దునేదారి హెచ్చరింపఁ బతికి విడె మిచ్చి యడుగులు బత్తినొత్త బాళి గనుపించఁ దమి హెచ్చి పలికె బుధుఁడు	473
సీ.	కలికి! కప్పురపు బాగా లొసంగిన యట్ల - వేడుకతో ముచ్చటాడితేని మగువ! యీ తెలియాకు మడుపు లిచ్చిన యట్ల - యెలమిఁ జెక్కిలిఁ జీఱనిచ్చితేని చెలి! పాదములఁ గేలుఁజిగురులుంచినయట్ల - చిగురువాతెఱ దయసేసితేని కొమ్మ! వీజనము సేకొని విసరినయట్ల - కమ్మయూ ర్పొలయఁబైఁగ్రమ్మితేని
గీ.	వెలఁది! తగుసేవ నీవు గావించినటులఁ గోర్కి మీఱంగ నన్నేలు కొంటివేని నేల యాలస్య మీవేళఁ దాళనీఁడు విరులవిల్కాఁడు కౌఁగిలీవే లతాంగి!	474
చం.	అని మృదులోరులం దిడి నిజాంఘ్రి సరోజము లొత్తుచున్న చ క్కని చెలి మీఁదికిం దిగిచి గ్రక్కున నక్కున నుంచినంతఁ బ్ర క్కనఁ దనయంత వీడె సతికంచుక మిర్వుర గాత్రసీమలన్‌ మునుకొనియెన్‌ మరుం డిడిన ముల్కులొ నాఁబులకాంకురావళుల్‌	475
చం.	చనుఁగవపేరి హేమకలశద్వయి డాసినచో వడంకుచున్‌ మినుకుఁగడాని చెక్కులను మీటఁగఁబూనెడుచోఁ జెమర్చుచున్‌ మొనసి కటీసువర్ణధర ముట్టినచోఁబులకల్‌ వహింపుచున్‌ వనజదళాక్షిఁ గూడునెడ వల్లభుకేల్‌ దగెఁదస్కరాకృతిన్‌	476
ఉ.	అంటినఁ గందునో యనక యంగము నిర్దయవృత్తిమీఱఁ గౌఁ గింటికిఁదార్చి, నుజ్జగునొ కెంజిగురట్టిదినాక మోవిఁబ ల్గంటు లొనర్చి, చన్గవ నలంగునొ నాక నఖాళిఁ జేర్చి, వా ల్గంటి రమించె నాథుఁడు- స్వకార్యపరుల్‌ మగవార లెంచఁగన్‌	477
సీ.	నునుఁజెమ్మటలఁగరంగిన యంగరాగకుం - కుమరక్తి యెఱమట్టి కొమరుగాఁగ నిర్దయాశ్లేష సన్నిహితాంగములఁజెలం - గుట భుజాభుజిఁబెనంగుటలు గాఁగ నన్యోన్య దంతాంచలాక్రాంతరవముఖో - ద్ధతు లౌడుగఱచు చందములు గాఁగ గల్లస్థల చపేట గాఢవక్షోఘట్ట - నాదులు ముష్టిప్రహతులు గాఁగ
గీ.	జంకెనలు వాడిచూపులు బింకములు గ ళాతిరవములు బైకొను నలవు లుల్ల సములు నగవులుఁ దెగువలు సమముగాఁగ మల్లయుద్ధంబుఁబోలె దంపతుల రతము	478
చం.	ఇటువలె నయ్యిలం గలసి యిందుకుమారుఁడు చంద్రకాంతసం ఘటితలసద్వితర్దికల గ్రావగుహాకుహరంబులన్‌ సర స్తటములఁ జల్వ చప్పరపుఁజాయల మవ్వపుఁబువ్వుఁదోఁటలన్‌ బటుతర మంజుకుంజ గృహభాగములన్‌ విహరింపుచున్నెడన్‌	479
కం.	కళలు గలవాని కొడుకున్‌ గలసిన యయ్యిలకు నొక్క కళయై చనె న న్నెల యతఁడు గళవళింపఁగఁ బొలఁతి తనము మాని యంతఁ బురుషుండయ్యెన్‌	480