 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | ఆనుశాసనికపర్వము - ప్రథమాశ్వాసము |  |
అగ్నిదేవుఁడు సుదర్శన యను కన్యకను వివాహంబు సేసికొనుట (సం. 13-2-12)
| చ. |
‘అనఘ! గృహస్థధర్మమునయందుఁ జరించి నరుండు మృత్యు సం జనితభయంబు పాపికొనఁ జాలునొ చాలఁడొ?’ యన్న నా సరి త్తనయుఁడు ‘దానికిం దగు విధంబు దిరం బగు నేనిఁ జాలు న య్యను వొడగూడునట్టి యితిహాసము విన్ము నరేంద్ర! చెప్పెదన్. |
043 |
| మ. |
మనువంశంబునఁ బుట్టి, సర్వజనతామందారమై నేలయె ల్లను బాలించి, జగత్త్రయీప్రణుతలీలం బొల్చె దుర్యోధనుం డను రా జవ్విభు నొప్పు నర్మదకుఁ గామావేశముం జేసినన్ వనితారూపము దాల్చి పొందె నతనిన్ వైదగ్ధ్య హృద్యంబుగన్. |
044 |
| క. |
ఆ రమణికి నతనికిఁ గ | న్యారత్నం బుద్భవించె నమరపురంధ్రీ శ్రీరామణీయకము ని | స్సారం బగునట్లు గాఁగ జగతీనాథా! |
045 |
| వ. |
విను! దానికిఁ బేరు సుద | ర్శన, యన్నరనాయకుండు సంప్రీతి మెయిం బెనిచి, తన యగ్నిహోత్రం | బున పరిచర్యలకుఁ బనిచె బుజ్జవ మొప్పన్. |
046 |
| వ. | పనిచిన నప్పొలంతి యప్పనులవెంట మెలంగుచుండె; నట్టియెడ. | 047 |
| సీ. |
అర్చించునప్పు డయ్యంగన కెంగేలి | జిగిసొంపు, చిత్తంబు దిగిచి కొనఁగ, నరసి కన్గొనునప్పు డయ్యింతి కనుఁగవ | పొలపంబు రాగంబు వొదలఁజేయ, నన్యులఁ బని పంచునప్పు డమ్ముద్దియ | పలుకుల తీపు గోర్కులఁ గెరల్ప నల్లన యూఁదెడు నప్పు డక్కొమ్మ వా |తెఱతావి ధైర్యంబు ద్రిప్పుకొలుప. |
|
| తే. |
మరుఁడు దోడ్తోడఁ దేఁకువ మాలి కదిసి | తూపుగముల క్రొవ్వాఁడిమి సూప నంత కంత కగ్గల మగు వలవంతఁ దూలి | పోయెఁ బావకుఁ; డేమి సెప్పుదు నరేంద్ర! |
048 |
| వ. | ఇట్లు మదనాగ్ని నుదిలకొని యగ్నిదేవుం డక్కాంతతో నేకాంతంబున నిట్లనియె. | 049 |
| సీ. |
‘చిగురుటాకుల గాసి సేయు నీ యడుగుల | చెలువంబు సూడ్కులఁ జేర్చికొనియె, మారేడు పండుల గారాము సెఱుచు నీ | యెలచన్నుఁగవ వేడుకలఁ బొనర్చె నునుఁదీవఁ జీరికిఁ గొనని నీ మైఁదీవ | మురిపంబు డెందంబు మరులుకొలిపె, నెఱచందురుని సిగ్గువఱుపంగఁ జాలు నీ | నెమ్మోము దాలిమి వమ్ముసేసె. |
|
| తే. |
నాతి నీకునై పెక్కుబన్నములు వడితి | నంగజునిచేత; వల్లభ వగుము, నాకు’ నావుడును సిగ్గు గదిరి, యాననము వాంచి | యలఁతి యెలుఁగున నిట్లను నా లతాంగి. |
050 |
| క. |
‘కులకన్యకలకు వేడుకఁ | దలవీడులఁ బరులతోడి తగుమాటలకుం దలకొనఁ దగునే? గురుజన | ముల కా కత్తెఱఁగువారు పురుషార్థనిధీ!’ |
051 |
| వ. | అనిన విని హుతవహుం ‘డట్లకాక’ యనియె; నా సమయంబున. | 052 |
| ఉ. |
ఆ నరనాయకుం డొక మహాధ్వర మెంతయుఁ వేడ్కఁ జేయఁగాఁ బూని, మహీసురావళికిఁ బూజ లొనర్పఁగఁ దాను బ్రాహ్మణుం డై నయ మారఁగా ననలుఁ డాతని పాలికి వచ్చి ‘నాకు నీ వే నృప! నీదుపుత్రిఁ గృప యేర్పడ దానము గాఁగ’ నావుడున్. |
053 |
| వ. | అ వ్విభుండు. | 054 |
| తే. |
‘అన్యవర్ణుండు, దీనుఁ డీయనకు నెట్లు | గూఁతు నీవచ్చు?’ నని మదిఁ గుత్స వుట్టి, యీఁడ ప్రార్థన మఫల మై యేఁగి యజ్ఞ | సమయమున నగ్ని తనమూర్తి సంహరించె. |
055 |
| క. |
కని యజ్జనపతి ఋత్విజు | లును, దానును, వెఱఁగుపడి, ‘విలోపము వాటి ల్లెనొకో! కర్మగతుల’ నని | మనమున నూహించి, భవ్యమంత్రముఖరులై. |
056 |
| వ. | పావకునిం బ్రస్తుతించుచుండ నద్దేవుం డా భూదేవతలకు నల్లన తనతెఱం గెఱింగించిన. | 057 |
| తే. |
వార లానృపుతోఁ జెప్ప, గారవంబు | సంతసముఁ దలకొనఁగ నయ్యింతిఁ బెండ్లి సేసె, విప్రకుమారుఁ డై చెన్ను మెఱసి | యగ్ని వరియించె నచ్చెరువంద జనులు. |
058 |
| వ. | ఇట్లు సుదర్శనా వివాహోత్సవం బనుభవించి విభావసుండు విభాప్రభాసమానుం డగుచు హుతంబులు పరిగ్రహింప దుర్యోధను యాగంబును సుప్రయోగం బై చెల్లెఁ; బదంపడి. | 059 |
| క. |
అనలునకు సుదర్శనకును | జనియించె నుదాత్తగుణవిశాలుండు, సుద ర్శననామధేయుఁ డానృపుఁ | డనూనధర్మమునఁ దాల్చె నవనీభరమున్. |
060 |
| వ. | ఆ సమయంబున. | 061 |
| ఆ. |
అతని కోఘవంతుఁ డనువాఁడు జనియించె | నుదితయశుఁడు; వాని కోఘరథుఁడు, నోఘవతియు ననఁగ నుదయించి; రయ్యోఘ | వతికి నా విభుండు వరుని నరసి. |
062 |
| వ. | ఒరుల మెచ్చక. | 063 |
| క. |
ఆ లేమ సుదర్శనునకు | నాలింగా నిచ్చె, నద్దహననందనుఁడున్ లోలతఁ గైకొని, పరిణయ | కేలి నడపి, విమలబుద్ధిఁ గృతనిశ్చయుఁడై. |
064 |
| వ. | ‘గృహస్థ ధర్మానుష్ఠానంబునన మృత్యువు జయింతు’ నని ప్రతిజ్ఞ చేసి యోఘవతియునుం దానును గురు క్షేత్రంబునకుం జని, యందు రమణీయ ప్రదేశంబున విశాలమగు పర్ణశాల కావించుకొనియుండె; నట్టియెడ న య్యెలనాగతో నతం డిట్లనియె. | 065 |
| తే. |
‘అతిథిఁ బూజించువేడ్క, నాకగ్గలంబు | వెలఁది | నీవును, ననుకూలవృత్తిఁ దాల్చి సొలయ కప్పని నడపఁగా వలయుఁబూని | యే నిచట నున్న యప్పుడు, లేనియపుడు. |
066 |
| క. |
అతిథిజనులు దమతమ వాం | ఛితము లనుభవించునట్లు సేయం గనినం గృతకృత్యతఁ బొందరె? గృహ | పతియును గృహిణియును ధర్మభారమువలనన్. |
067 |
| క. |
అతిథి నినుఁగోరెనేనియు | మతిఁ గింకిరి పడక, యోలమాస గొనక, నీ వతనికిఁ బ్రియంబు సల్పుము | సతికిం బతిపనుపు సేయఁ జను నెల్లదియున్. |
068 |
|
 |
|