శ్రీమహాభారతము - ఆనుశాసనికపర్వము - ప్రథమాశ్వాసము - సుదర్శను నింటికి ధర్మదేవత యతిథియై వచ్చుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

సుదర్శను నింటికి ధర్మదేవత యతిథియై వచ్చుట (సం. 13-2-48)

క.	అని యూఁది చెప్పి, యొకనాఁ \| డనఘ! యతం డిధ్మములకు నటవీస్థలికిం జనినయెడ నతిథి యొక్కఁడు \| సనుదెంచిన నాసనాది సంభావనలన్‌.	069
క.	అతివినయంబున సమ్మా \|నితుఁ జేయఁగ నా లతాంగి నెమ్మోమునఁ జూ పతఁడు నిలిపి, కామాతుర \| మతి నైతిం ; బ్రియ మొనర్పు మానిని! నాకున్‌.	070
వ.	‘గృహస్థధర్మ ప్రకారంబు నీయెఱుంగనియదియే! యని’ పలికిన, నప్పరమపతివ్రత, వేఱొండు దెఱంగుల నభ్యర్థనీయంబు లయిన వస్తువుల నుపన్యసించిన, నతం డవి యెవ్వియు’ నొల్ల ననుటయు.	071
క.	సతి దనపతి వచనంబులు\| మతిఁ జొనుపుం దెంపు మాను, మాన వెఱచు, న య్యతిథి పనుపు సేయక త్రో \| చు తలంపలవఱుచుఁ, జేయఁ జూచుం, దలరున్‌.	072
తే.	ఇట్టు లురియాడు చిత్తంబు నెట్టకేని \| నాథు చెప్పిన ధర్మంబునకుఁ జొరంగ నూలుకొల్పి, నిర్ణయమునఁ గీలుకొన్న \| లజ్జవ్రేఁగునఁబోలె వ్రాలంగ మోము.	073
క.	తెఱవ యొడఁబాటు మాటం \| బఱివోయిన గొంకుతోడ బ్రాహ్మణుఁ గొని, క న్మఱుఁ గగునెడకు నరిగె; న \| త్తఱి వచ్చె సుదర్శనుండు ధరణీనాథా!	074
ఆ.	వచ్చి, పర్ణశాలవాకిట నిల్చి, య \| త్తన్విఁ బిల్చె; నతిథి దాని నల్ల నూరకుండు మనియె; నువిదయు భూసుర \| శాపభీతి నెలుఁగు సూపకుండె.	075
సీ.	పేర్కొని, పలుమాఱుఁ బలిచి, యో! యనుట లే \| కున్న నయ్యింటిలోఁ గన్ను వఱపి, వల్లభఁ గానక, వహ్నితనూజుండు \| దలఁకొంది ప్రేముడి పలుకు వలుక, నతని నుద్దేశించి యతిథి ‘నాకాతిథ్య \| మొనరించుచున్నది వనిత, నీవు గృహధర్మవిధుఁడవు; కినియకుమయ్య మ’ \| మ్మనుడు, నప్పరమపుణ్యాత్మకుండు
తే.	‘నీదుకతమున నేను సమ్మోదమగ్న \| మానసుఁడ నైతి, నతిథులు మహితపూజ నములు గాంచిన గృహములు విమల తరము \| లండ్రు బుధు లింత యెఱుఁగుదు; నట్ల నడతు’.	076
వ.	అని పలికి వెండియు.	077
ఉ.	‘నావచనంబునట్టుల మనంబును; దీనికి సాక్షు లుర్వియుం, బావకుఁడున్‌, జలంబును, నభంబును, వాయువుఁ, జంద్ర సూర్యులున్‌’ నావుడు మ్రోసె నాకసమునన్‌ విశదంబుగ దివ్యవాణి ‘సం భావితుఁ డీతఁ; డీ విభుని పల్కు నిజం’ బని కౌరవేశ్వరా!	078
ఆ.	అప్పు డతిథి ప్రీతి నతని సన్నిధి కేఁగు \| దెంచి, దుర్నిరీక్ష్యతేజ మడర, తనదుమూర్తి యధికతర సమున్నతిఁ బొలు \| పెసఁగ నిల్చి, యతని కిట్టు లనియె.	079
సీ.	‘ధర్మదేవత నేను; దగ నీదుచిత్తంబు \| నారయ వచ్చితి ననఘ! నీవు నిశ్చలవ్రతుఁడవు, నీప్రతిజ్ఞకు హాని గలిగినఁ \| దెగఁజూడఁ దలఁచి, తిరుగు వెనువెంట మృత్యువు, విను జయించితి దానిఁ \| గామరోషాదివికారసహిత ముగ నంతరంగంబు మున్ను గెల్చితి, భవ \| త్సతియుఁ బవిత్ర, యస్ఖలితచరిత.
తే.	యొడలితోడ నీకు నూర్ధ్వ లోకమునకు \| నరుగవచ్చు నెప్పుడరుగు తలఁపు దోఁచె నప్పు డిదియుఁ దోడిదయై ప్రీతి \| నరుగుదెంచు’ ననియెఁ గురువరేణ్య!	080
వ.	అని వెండియు.	081
చ.	నరవర! పొల్చు నోఘవతి నా నదియై, జనపావనాకృతిం బరమతపంబులోని, సగపాలను నియ్యమ యున్న సామునన్‌ వెరవునఁ దొంటిమై నిలిచి నీకుఁ దగం బరిచర్య సేయు; ని చ్చరితము మీకు నిర్మలయశంబు నొనర్చుట కే నొనర్చితిన్‌’.	082
వ.	అని చెప్పి ధర్ముండు ధవళహయసహస్రంబుపూనిన మాననీయ రథంబునం జనియె నోఘవతి యద్దేవుని చెప్పినట్ల వర్తిల్లె; సుదర్శనుండును బరమసంతోష భరితుండయ్యెఁ; బాండవాగ్రజా! నీ మనంబున నెక్కొలుపు మిక్కథయభిప్రాయంబు.	083
ఆ.	అతిథిపూజఁ గడచినట్టి ధర్మువు గృహ \| స్థులకు నొండు లేమిఁ దెలుపుచున్న యది; సమస్త కిల్బిషాపహ మీ యితి \| హాస; మిచ్చు నెల్లయభిమతములు’.	084
క.	అనినఁ బితామహుతో న \| జ్జనపతి ‘బ్రాహ్మణ్య మవులజాతులు మూఁటన్‌ జనియించినవానికి దొర \| కొనునొకొ? యతివిమలకర్మ గుణయోగమునన్‌’.	085
వ.	అని యడిగిన నతం డతని కిట్లనియె.	086
తే.	‘బ్రాహ్మణత్వంబు గడుదుర్లభం; బనేక \| జన్మములఁ బొంది తిరుగంగ సంభవించి నపుడు గనునది; యున్నతమైన యప్ప \| దంబు విను మెఱిఁగించెద దాని తెఱఁగు.	087