పురాణేతిహాసములు శ్రీమహాభారతము ఆనుశాసనికపర్వము - ప్రథమాశ్వాసము
వీతహవ్యుం డనురాజునకు బ్రాహ్మణత్వంబు గలిగిన ప్రకారము (సం. 13-8-1 (కుంభ))
వ. అనిన విని, ధర్మజుండు ‘వీతహవ్యుం డనురాజు బ్రాహ్మణత్వంబుఁ బడసె నని విందు; నత్తెఱం గెఱింగింపు’ మనవుడు నతనికి శంతనునందనుం డిట్లనియె; ‘మనుసంభవుఁడైన శర్యాతి యన్వయంబున హైహయుండను నొక్క జనపతి జనియించి వత్సదేశాధీశుండై పొలిచె, నాతనికి వీతహవ్య నామంబునుం గలిగియుండుఁ; దదీయభార్యలు పదుండ్రు; వారలు వీరులుం బ్రబలులు నగు పుత్త్రుల నూర్వురఁ గాంచి; రమ్మహారథులు విక్రమ కుతూహలంబున. 119
సీ. హర్యశ్వుఁ గాశీశు నాజికిఁ బిలిపించి, | యొక్క యుమ్మడి లావు నుక్కు మెఱయఁ
బొదివి చంపిరి, వానిపుత్త్రుండు పట్టంబు | గట్టె, సుదేవుండు గ్రమ్మఱంగ
నురవడి నరిగి, యద్ధరణీశు ననిఁ దెగఁ | జూచి, రాహైహయసుతులు గడిమి,
నాతని నందనుఁ డగు దివోదాసుండు | రాజైన నమ్మహీరమణుమీఁద
 
తే. నడచి, వారు ఘనరణం బొనరించి సై | న్యంబుఁ ద్రుంచి,రోడి యతఁడు వాఱి,
ప్రకటసంయమిని భరద్వాజ మునిఁ గని | యధికభక్తి నతని నాశ్రయించి.
120
క. తనకులము వీతహవ్యుని | తనయులచేఁ ద్రుంపఁబడుట దగ నెఱిఁగింపన్‌
విని, యతఁ ‘డోడకు, నీ కొక | తనయునిఁ గల్పింతు రిపువిదారణ నిపుణున్‌’.
121
వ. అని పుత్రకామేష్టి సేసినం బ్రభవించిన పుత్త్రుం డప్పుడ పదుమూఁడేండ్ల ప్రాయంబువాఁడయ్యెఁ బ్రతర్దన నామధేయుం డక్కుమారుం డమ్మహాత్ముని యనుగ్రహంబున వేదంబులు ధనుర్వేదంబును వేగంబ యధిగమించి. 122
చ. మునికృప నావహింపఁగ సముజ్జ్వల తేజముఁ బొంది ప్రీతిమై
జనకుఁడు యౌవరాజ్యపద సంగతుఁ జేసినఁ బేర్చి యవ్విభుం
డనుమతి సేయ నెత్తి చని, యాజిముఖంబున వీతహవ్య నం
దనతతి నెల్ల గీటడఁచె దర్ప మెలర్పఁగ నశ్రమంబునన్‌.
123
క. తనయులఁ దెగటార్చి వడిం | దనమీఁదం గవిసినం బ్రతర్దను శౌర్యం
బున కలికి వీతహవ్యుం | డనయము వెసఁ బాఱె భృగువునాశ్రమమునకున్‌.
124
ఆ. పాఱి, భీతి దోఁపఁబల్క, నమ్ముని తన | దైన శిష్య సమితి లోన నునిచె
నతనిఁ, గాశిరాజసుతుఁడును, వెనువెంటఁ | దగిలి యచటి కరిగి, తగువిధమున.
125
క. మునిపతికిని వినయము సే | సిన నిట రాకకుఁ గతంబు సెప్పు మనియె న
జ్జనవంద్యుఁ డక్కుమారుం | ‘డనఘా! మధ్యస్థవృత్తివై వినవలయున్‌’.
126
వ. అని పలికి, తమకులంబు వీతహవ్యుని కొడుకులచేత నశించిన విధంబును, దాను వారల నందఱ మ్రందించుట యును, వీతహవ్యుం డాహవంబునం దనకు నోడి పాఱుటయును జెప్పి, ‘మునీంద్రా! యారా జిటవచ్చె; నాతనిం బొలియించుటకై వచ్చితి’ ననిన నత్తపోధనసత్తముండు. 127
క. ‘విను మిచ్చట నృపకుల సం | జనితుఁడు, లేఁ; డింతయుం బ్రశస్త మహీదే
వ నికాయమ; కనుఁగొను’మని | తన శిష్య ప్రతతిఁ జూపె దయ చిగురొత్తన్‌.
128
వ. చూపినం జూచి. 129
ఆ. అతఁడు నగుచు, భృగుని యడుగుల కెఱఁగి, మ | హాత్మ! దీన నేఁ గృతార్థవృత్తి
నైతిఁ బగతు నిట్లు జాతికిం బెడఁ బాపి | గాసి గాఁగఁ జేయఁగంటిఁ గాన.
130
క. కలుగునె యమోఘ మగు నీ | పలుకున, కనృతత్వ? మేను బనివినియెద, న
న్నలఘు కృపఁ జూడు మని తగఁ | బలికిన, ముని ప్రీతి నానృపతి వీడ్కొలిపెన్‌.
131
ఆ. వీతహవ్యుఁడును మహాతపస్సందీప్తుఁ | డైన యమ్మునీంద్రు నప్రతర్క్య
భంగి భాషణముల బ్రాహ్మణుఁ డై గృత్స | మద సమాఖ్యుఁ గాంచె మహితసుతుని.
132
వ. తత్పుత్త్రపౌత్త్ర క్రమంబున సుతేజసుండును, వర్చసుండును, నిహవ్యుండును, వితత్యుండును, సత్యుండును, సంతుండును, శ్రవసుండును, దమసుండును, బ్రకాశుండును, వాగీంద్రుండును, బ్రమతియును, రురుండును, సముదుండును, శునకుండును, శౌనకుండును నన మహాద్విజులు జన్మించి; రిట్లు విద్యా మౌక్తిక శ్రేణి వంశంబగు మునివంశంబునకు మూలం బయి యవ్వీతహవ్యుండు భవ్యకీర్తి వడసెఁ; బాండవాగ్రజా! యింక నెయ్యది యడిగెద వడుగు’ మనుటయు, నతండు ‘దైవంబును, బౌరుషంబును నను రెంటియందు నెయ్యది యధికంబు సెప్పు’ మనిన నప్పురుషవరుండు ‘దొల్లి’ యిట్లు వసిష్ఠుండు బ్రహ్మ నడిగిన నమ్మహాత్ముం డుపదేశించిన వాక్యంబుల యర్థంబు లుపన్యసించెద నాకర్ణింపు’ మని యిట్లనియె. 133
AndhraBharati AMdhra bhArati - AndhramahAbhAratamu - #00# parvamu - kavitraya bhAratamu - kavitrayamu - nannaya - tikkana - eRRana - nannyya tikkanna eRRana - andhramahabharatamu aandhramahaabhaaratamu ( telugu literature andhra literature )