| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | ఆనుశాసనికపర్వము - ప్రథమాశ్వాసము |
| క. |
క్షేత్రంబు పురుష కారము | ధాత్రీశ్వర! బీజ మరయ దైవము! రెండున్ సూత్రపడఁ గూడె నేనిం | బాత్రం బగుఁ, గర్మకరుఁడు ఫలమున కెందున్. |
134 |
| క. |
విను, పురుషుఁడు గావింపని | పనులకు దైవ మది యెట్లు ఫల మొనరించున్? జనములు గార్యము నడపఁగ | ననుకూలత నిచ్చుఁ గాక యయ్యైఫలముల్. |
135 |
| తే. |
పౌరుషమ్ము,. దైవంబు తోడ్పాటు లేక | ఫలముఁ బొందంగనేరదు పార్థివేంద్ర! విత్తు సహకారి గాకున్న రిత్తనేల | వంధ్య మగుఁ గాక, తా ఫలవంత మగునె? |
136 |
| తే. |
మేలు రెండు లోకంబుల మేల తెచ్చు; | గీడు సేసినఁ దప్పదు కీడ యగుట కాన పురుషవర్తనమున కానుకూల్య | శీల మగు దైవ మది ఫలసిద్ధిఁ జేయు. |
137 |
| క. |
అనలం బించుక యైనఁ బ | వనుచే వెలుఁగొందు మాడ్కి వర్ధనముం బొం దును సత్కర్మాచరణం | బున దైవము నానుకూల్యము గురుప్రవరా! |
138 |
| క. |
నేయి పొలు పఱిన దీవియ | మాయుకరణిఁ, గర్మశుద్ధి మలిఁగిన హీన త్వాయత్తంబై తానును | మాయును దైవానుకూల్య మహిమ మహీశా! |
139 |
| తే. |
పరశురాముఁడు, భృగుఁడును, బలియు, లోను | గాఁగ మహనీయ పురుషులు గర్మసూక్ష్మ భంగిఁ గలుషితదైవప్రభావితాత్ము | లైరి; కర్మంబు దైవంబు నలఁతు లెట్లు. |
140 |
| క. |
విను, పౌరుషమును, దైవము | నన రెండును గార్యఫలము నందింపఁగ నె ట్టనఁ గారణములు గావున | జననాయక! సదృశములు విచారింపంగన్’ |
141 |
| వ. | అనిన విని ధర్మ తనయుండు ‘సత్కర్మంబుల నయ్యెడు ఫలంబులు వినవలతు’ ననుటయు నక్కురుసత్తమునకు నక్కురు పితామహుం డిట్లనియె. | 142 |
| సీ. |
‘అధ్వపరిశ్రాంతుఁ డగు వింతవానికి | నన్నం బిడిన ఫల మట్టి దిట్టి దనఁ బెద్ద యగ్ని సమారాధనమునకుఁ | బౌరుష శ్రేష్ఠత భవ్యదాన ములకుఁ, దత్తద్వస్తువులమహామహిమలు | మౌనంబునకుఁ బరిజ్ఞానశక్తి యతుల తపంబున కధికభోగము లహిం | సకు రూప, బల, చిదైశ్వర్య, సిద్ధి |
|
| తే. |
బ్రహ్మచర్యమునకుఁ బరమాయు వుపవాస | ములకుఁ జిత్తశుద్ధి ఫలజలంబు లాహరించి యునికి కాధిరాజ్యము, పత్త్ర | భక్షతకు, దివంబు ఫలము లధిప! |
143 |
| క. |
శ్రుతిపఠనమునకు, నర్థ | ప్రతి బోధంబునకు, వరుస ఫలములు సౌఖ్య స్థితియును, సుగతియు; సత్య | వ్రతమునకు ఫలంబు ముక్తి వసుధాధీశా! |
144 |
| క. |
ద్రుమముల దళకుసుమఫలో | ద్గమములక్రియఁ గర్మముల నొదవుఁ దత్ఫలముల్ దమ తమ తఱిఁ గర్తకు భో | గ్యములై నియతిని శుభాశుభాకారములన్’. |
145 |
| వ. | అని చెప్పి. | 146 |
| చ. |
వినుము, జరానుబంధమున వెండ్రుకతండముఁ, బండ్లు, వీనులుం గనుఁగవయున్, జరం బొరయుఁ గాని యొకప్పుడు దృష్ణ జీర్ణగా; దనయముఁ బేర్చి, ప్రాణముల నన్పక పోవనిరోగ మల్పబు ద్ధినరులు ద్రోవ లే రది, మదిం జొరనీరు సుఖార్థులై బుధుల్. |
147 |
| క. |
పాపంబుఁ బుణ్యమును దృ | ష్ణా పరులకు దుఃఖసౌఖ్య సంపాదులగున్ భూపాల! వితృష్ణులు, ని | ర్లేపు లగుట వారిఁ బొందలే వా ఫలముల్. |
148 |
| వ. | అని పల్కినం, బాండునందను లందఱుం ప్రభూత హర్షోత్కర్షంబు నొందిరి; గంగానందనుండు ధర్మనందను నుద్దేశించి, యీ యర్థజాతంబు మునిప్రణీతంబయి యధిగతం బైనది, నీకు నుపదేశించితి ‘నీవింక నేమి వినవల’ తనవుడు, నా భూవల్లభుండు ‘నిజాశ్రయంబున కాస్పదం బయిన పురుషునెడ భక్తజనంబు చరితం బెట్టిది గావలయు?’ నని యడిగిన నతం డతని కిట్లనియె. | 149 |