శ్రీమహాభారతము - ఆనుశాసనికపర్వము - ద్వితీయాశ్వాసము - భీష్ముఁడు ధర్మరాజునకు దానపాత్రభూతుల తెఱం గెఱింగించుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

భీష్ముఁడు ధర్మరాజునకు దానపాత్రభూతుల తెఱం గెఱింగించుట (సం. 13-23-1)

క.	‘విను, సద్ద్విజుండు, నిజవ \| ర్తనమునఁ జరియించుచున్న దానార్హత్వం బున వెలుఁగు, లింగియైనను \| మనుజేంద్ర! యలింగవృత్తి మహితుం డేనిన్‌’.	032
వ.	అనుటయుఁ బాండవాగ్రజుండు.	033
తే.	శ్రద్ధ సాలంగఁ గల్గిన జనము లిచ్చు \| భూరిదానముల్‌ దురితంబుఁ బొంద నేర వేయెడల నని తలఁచెద నేను బుద్ధి \| ననుడు నాతని కతఁ డిట్టు లను నృపాల!	034
క.	‘నరవర! దుర్దాంతు లయినఁ \| బరిపూతులు శ్రద్ధ గల్గు భవ్యులుఁ దా రా దర మొప్ప నిచ్చు దానము \| దురితహరమ కాక, కీడు దొడరునె యెందున్‌?’	035
సీ.	అనుడు ధర్మాత్మజుఁ డతనితో ‘దైవ కా \| ర్యము నప్డ, విప్రుని నతిపరీక్షి తునిఁ జేయ వలయునే? యనఘ! పైతృకము వి \| ధంబున నన్న నాతండు, నీవు దలఁచిన యట్టిద తగవు?’ నావుడు నా నృ \| పాలుం ‘డపూర్వ సంబంధి సూరి యాజి తపోనిత్యులందు సత్పాత్రము \| లెవ్వార?’ లనుటయు ‘నింతవట్టు
తే.	వారు సత్పాత్రముల, వంశవర్య ధర్మ \| భాషణమ కాని తత్క్రియాపరత లేని యట్టివానికి నరుఁడు హేమాదు లిచ్చి \| పొరయుఁ బదియేండ్లు నరకానుభూతి’ ననియె.	036
వ.	అని భీష్ముఁడు వెండియు.	037
క.	‘ధరణియుఁ, గాశ్యప, వైశ్వా \| నర, మార్కండేయు లోలిన జగద్ధిత వా క్పరులై రొక్కెడ; వారొక \| మరి గోష్ఠీనిరతి నుండి మనుజాధీశా!	038
వ.	అవ్వాక్యంబు లాకర్ణింపుము.	039
క.	‘ఘనతర మగు హ్రీ గౌరవ \| మున మునిఁగినఁ బాప మఖిలమును, రూపు సెడుం బెనుపున యగ్గలికఁ బొగడు \| గనిన పయోరాశిఁ బడ్డ గడ్డయుఁ బోలెన్‌.	040
తే.	సత్కులంబునఁ బుట్టుట, సకలవేద \| ములుఁ బురాణంబులును, శాస్త్రములును జదువు టయును సద్గతిఁ జేయఁ బ్రౌఢములు గావు \| శీలసామగ్రి లేని దుశ్చేష్టితునకు.	041
ఆ.	పలు సదువులు సదివి, పండిత మానియై, \| తనదు విద్య నొరుల ఘనయశంబుఁ దూలపుచ్చునట్టి దుష్టాత్మకుని బ్రహ్మ \| హత్య వొందు; సందియంబు లేదు.	042
తే.	వాజిమేధముల్‌ వే యొక్క వలనఁ బెట్టి, \| యలఘు సత్యంబు దక్కటివలనియందు నిల్పి, తులఁ దూపఁగా, సత్యనిష్ఠ లోని \| యర్ధమున కెత్తు వచ్చె నయ్యధ్వరములు.’	043
వ.	అని యిట్లు వర్తిల్లు నాలుగు వాక్యంబులుం జెప్పి.	044
తే.	‘బ్రహ్మచర్యంబు కంటెను, బరము మద్య \| మాంసములు రెండు నుడుగుట మనుజనాథ! లోకయాత్ర వాటించు చలోలుపతయు \| శమముఁ గల్గి వర్తించుట శౌచవిధము’.	045
వ.	అనిన విని, యజాతశత్రుండు ‘ధర్మంబు నర్థంబును గామంబును నాచరించు కాలంబు లెఱింగింపవే’ యనుటయు నాపగేయుం డతని కిట్లనియె.	046
తే.	‘రేపకడయును, బగలును, మాపు, వరుస \| నర్థ ధర్మ కామంబుల నాచరింప వలయు; వానియం దాసక్తి వలదు; సక్తుఁ \| డయ్యె నేనియు మేలు ధర్మాభినిరతి’.	047
వ.	అని మఱియును	048
క.	‘విను, గురుపూజన విప్రా \| ర్చనము లధిక పుణ్యములు, ధరావల్లభ! వి ప్రుని నిందించుటయును, న \| గ్నిని వేదము విడుచుటయును గిల్బషతమముల్‌’.	049
సీ.	అనుటయు, ధర్మనందనుఁడు ‘దానంబుల \| కెవ్వరు పాత్రంబు లేర్పరింపు’ మనిన ‘సద్ధర్ములు, నక్రోధనులు, సత్య \| రతులు, దాంతులును, ధీరత్వ యుతులు, నిజకర్మ నిరతులు, విజితేంద్రియులు సర్వ \| భూతహితులు, నలుబ్ధులును, శుచులు దానపాత్రములు, వేదంబు సాంగంబుగాఁ \| జదివి షట్కర్మ నిష్ఠలఁ దొడంగి
తే.	తత్త్వవిదులైన బ్రాహ్మణోత్తముల కీగి \| విను సహస్రగుణంబగు, విశ్రుత శ్రు తంబుఁ బ్రజ్ఞయు, శీలవృత్తములుఁ గలుగు \| వారి కిచ్చుట వంశవిస్తారకంబు’.	050
వ.	అని నిర్దేశించి భీష్ముండు వెండియు.	051
ఆ.	‘యోగ్యుఁడైన విప్రుఁ డొకరుండు సంతృప్తిఁ \| బొంద నధిక తృప్తిఁ బొందు దేవ వితతి, ముని సమూహ పితృ సమాజములు; న \| ట్లగుట వెదకి తెచ్చు నది విశిష్టు’.	052
వ.	అనిన విని కౌంతేయాగ్రజుం డతనితో ‘దేవ పితృ మనుష్య పూజల కాలంబు లెఱింగింపవే’ యనుటయు నతండు.	053
క.	‘నృపవర! పూర్వాహ్ణంబును, \| నపరాహ్ణము దేవ పితృ సమారాధన వి ధ్యుపదిష్ట కాలములు; మ \| ధ్యపు సమయము మానుషార్చనార్హం బరయన్‌.’	054
వ.	అని చెప్పి మఱియు నిట్లనియె.	055
సీ.	‘నరనాథ! కాలహీనంబును, నశుచిసం \| స్పృష్టంబుఁ, బరిభుక్తశేషమును, న మంత్రకంబును, వీతతంత్రంబుఁ, గీటకే \| శ ప్రదుష్టంబు, రాక్షసులు గొండ్రు; మానవీయ ద్రవ్యమేనియు సురపితృ \| క్రియల దురాత్మకు లయినవారు గుడిచిన నట్ల యక్కుడుపులఁ జొనుపక \| మత్తుని,జడుని, నున్మత్ముఁ బతితుఁ
తే.	గ్లీబుఁ గుష్ఠి, దేవలకుఁ, జికిత్సకునిని; వీతనియము, నపస్మారి, శ్విత్రి రాజ యక్ష్మయుతుని, నర్తకుని, గాయకుని, సోమ \| విక్రయుని, వేదవిక్రయు విడువ వలయు.	056
ఆ.	వడ్డి కిచ్చి కుడుచువాఁడు, ననగ్నియుఁ \| బ్రాణి విక్రయమున బ్రదుకు నతఁడు, దైవ పిత్ర్యములకుఁ దగరు, సంధ్యోపాస \| నములు లేనివారు నరవరేణ్య!’	057
వ.	అనిన విని ధర్మనందనుండు శంతను నందనునితో ‘దైవపిత్ర్యంబు లగు దానంబులకు నుత్తమపాత్రంబు లెవ్వ రెఱింగింపవే? యని యడుగుటయు నతం డతని కిట్లనియె.	058