పురాణేతిహాసములు శ్రీమహాభారతము ఆనుశాసనికపర్వము - చతుర్థాశ్వాసము
భీష్ముఁడు ధర్మజునకు నహింసాస్వరూప నిరూపణంబు సేయుట (సం. 13-176-6 (కుంభ))
ఆ. ‘దంతియడుగు లోనఁ దక్కిన జంతుచ | యంబు నడుగు లెల్ల నడఁగి యుండు
నట్ల ధర్మకోటు లన్నియు లోనగు | నిద్ధగుణ! యహింస కింత నిజము.
283
వ. అదియును. 284
క. అరయఁగ నాలుగు విధములఁ | బరఁగుఁ జతుష్పాదవృత్తిఁ బరఁగిన గోవున్‌
దొరయుచు నం దొకఁ డెడలిన | నరవర! సద్ధర్మవర్తనము గుంటువడున్‌.
285
తే. మనసునను వాక్కునను గాయమునను హింస | నడపు మాంసంబు దినుటతో నాలుగయ్యెఁ
దెఱఁగు లవి సువ్వె హింస వర్తింపఁ జేయుఁ | గాన కడుఁ గీడు మాంసభక్షణము దలఁప.
286
క. ఈ నాలుగు దెఱఁగుల దగ | మానుట యేఁ జెప్పినట్టి మహితాహింసా
నూనచతుర్విధములు మాం | సానేకరుచి ప్రమగ్నుఁ డది యెట్లుడుగున్‌?
287
క. కావున మాంసముపైఁ దగు | లే విధమున నుడుగుటయ యహింసారూపం
బై వఱలుఁ జుమీ భూవర!’ నావుడు నక్కురువిభుఁడు వినయమయుఁడగుచున్‌.
288
వ. ‘మాంసంబు పితృదేవతలకుం బ్రియంబు శ్రాద్ధంబు మాంసముఖ్యంబుగా నడపవలయునని చెప్పుదురు. వధింపక మాంసలాభం బెట్లు గలుగు?’ ననుటయు ననిమిషనదీనందనుం డానరనాథున కిట్లనియె. 289
తే. ‘వాజిమేధంబుకంటెను బూజనీయ | కర్మ మందురు మాంస భక్షణము విడుపు
వినుము చంపుటయును జంపఁ బనుచుటయును | గల్మషంబుల కెల్ల నగ్గలము లధిప!
290
క. పితృకార్యయజ్ఞముఖముల | శ్రుతిచోదిత హింసఁ గీడు సొరనేరదు వి
శ్రుతగుణ మాంసము చవిగో | రి తినం బ్రాణిఁ దెగటార్చు క్రియఁ బాపమగున్‌.
291
క. తను నమలిన వాని నమలు | నని మాంసము తెఱఁగు సెప్పు నాగమములు గా
వునఁ దద్భక్షణ ముడిగిన | ననఘ! తపంబునకుఁ జాలు నది యొక్కండున్‌.
292
క. జనవర! మాంసముచవిఁ గడ | చిన చవు లరయంగ లేమిఁ జేసి చవి యెఱిం
గినవాఁ డది యుడిగిన నా | తని దేవసమానుఁ డండ్రు ధర్మవిధిజ్ఞుల్‌.
293
ఉ. మ్రానను ఱాతనుం గలదె మాంసము ప్రాణుల మేనఁగాక? య
మ్మేనుల నొంచునప్డు తమ మేనులు సోఁకినమాత్ర నెట్లగున్‌
దానిఁ దలంపఁగా వలదె? తానది మానిన హింసలన్నియున్‌
మానవె? యంచు నుత్తముఁడు మాంసము మాను దయార్ద్రచిత్తుఁడై.
294
ఆ. మాంస మానకునికి మనుజేశ! ప్రాణివ | ధాభిరతి దొఱంగు టగుటఁ జేసి
యట్టివాని కభయ మఖిలభూతంబుల | వలన నెపుడు నెందుఁ గలిమి నిజము.
295
క. స్వాయంభువుఁ డను మనువును | నీ యర్థము సెప్పె లోకహితముగ మార్కం
డేయాదులు మాంసముడుగు | టాయుశ్శ్రీ రూపకారి యగు నని రధిపా!
296
క. విను మాంసము గోరు నరుఁడు | దనుజుఁడ చూవె! మును దేవతలు మాంసంబుం
దిను టుడిగి కాదె దానవ | జనితభయముఁ బోవఁ ద్రోవఁ జాలిరి వత్సా!
297
క. దానము ధర్మము దప మి | జ్యానిష్ఠ యనంగఁ గల్గు సత్క్రియ లెల్లన్‌
మానవనాథ! యహింసా | నూనాకృతు లండ్రు శ్రుతుల నూనిన పెద్దల్‌.
298
క. శతవర్షదుష్కరతపః | కృతి నంజుడు దినమి నగు సుకృత మివి రెండున్‌
మతిఁ దలఁప నొక్కరూ పని | శ్రుతివేదులు సెప్పుదురు కురుక్షితినాథా!
299
క. తపముల దానంబుల బ్ర | హ్మపురి నివాసంబు దప్పదనరాదు, జనా
ధిప! మాంసము నమలని పు | ణ్యపురుషునకు సులభ మందు రా నెల వార్యుల్‌.
300
తే. అధిప! యాషాఢముఖ్యంబు లైన నెలలు | నాలుగింటను మాంసంబు నమల కుడుగు
టాయురారోగ్య బలకీర్తు లను ఫలములు | నాలుగింటిని నిచ్చు నన్నరున కండ్రు.
301
ఆ. సగర నల దిలీప నృగ భగీరథ ముఖ్య |నృపులు వార్షికంపు నెలలు నాల్గు
మాంసభక్షణంబు మానుట నుభయ లో | కంబులందుఁ బెంపుఁ గాంచి రండ్రు.’
302
వ. అనిన విని యజాతశత్రుండు శంతనుపుత్త్రుతో ‘నిమ్మెయి మహనీయంబయిన మాంసవర్జనంబు వాటించి తక్కిన యపూపాదులు ఫలప్రభృతులు నగు భక్ష్యంబు లాచరించి యేల వర్తింప రెల్ల జనంబులు?’ ననుటయు. 303
AndhraBharati AMdhra bhArati - AndhramahAbhAratamu - #00# parvamu - kavitraya bhAratamu - kavitrayamu - nannaya - tikkana - eRRana - nannyya tikkanna eRRana - andhramahabharatamu aandhramahaabhaaratamu ( telugu literature andhra literature )