 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | ఆనుశాసనికపర్వము - పంచమాశ్వాసము |  |
శివుఁడు పార్వతికి వర్ణకర్మ పరిపాకంబుల తెఱం గెఱింగించుట (సం. 13 అను 1-15-1525)
| వ. | అనిన విని యపర్ణాదేవి ‘వర్ణంబుల కర్మంబులు పాకంబుఁ బొందు ప్రకారంబు చెప్పు’ మని య ప్పరమేశ్వరు నడిగిన నతం డిట్లనియె. | 080 |
| చ. |
‘తమ తమ కర్మముల్ తెరువు దప్పక చేసినవారు దేవలో కమున సుఖంబు పొందుదురు; క్రమ్మఱి వచ్చియుఁ బూర్వజాతి జ న్మమున మహర్థిఁ బొందుదురు; మానిని! యిమ్మెయిఁ దప్పి యెట్టి కృ త్యములఁ జరించి రజ్జనుల కట్టి కులంబునఁ బుట్టు వాటిలున్. |
081 |
| క. |
ఎంతెంత మేలు చేసిన | నంతంతియ కులము నెక్కుడై సమకూరుం గాంతా! విప్రుఁ డయిన న | త్యంతానంద మగులోక మతనికిఁ గలుగున్.’ |
082 |
| వ. | అని చెప్పి మఱియును. | 083 |
| ఉ. |
‘ఆపదఁ దూలపోక సిరి నంది మదింపక శౌర్యవృత్తిమైఁ బాపుల గెల్చి యార్జవము బంధుజనాలికి నార్యకోటికిన్ జూపుచు దీనులం గరుణఁ జూచి తగం గలమాత్రఁ బ్రోచుచున్ గోపము లేక మన్కి గలుగున్ దివిజాంశమునన్ జనించినన్.’ |
084 |
| క. |
అనిన విని గౌరి ‘కొందఱు | మనుజులు సంపద సుఖించి మనఁ గొందఱు లే మి నలంగి దుఃఖ పడుదురు; | విన వలతుం గారణంబు; వినిపింపు శివా!’ |
085 |
| చ. |
అనుటయు శంభుఁ డిట్లను ‘దయన్ బలి భిక్షము పెట్టలేమిఁ గుం దిన చెలిఁ జుట్టముం బిలిచి దీనత వాపి యపాపవృత్తిఁ జె ల్లిన తొలుబాము గల్గునరు లెస్సగ మంచు విధాత; నిష్కృపా త్ముని నతిలోభ దూషితుని దుర్గతి దుఃఖితుఁ జేయుఁ బార్వతీ!’ |
086 |
| క. |
విను మలుకయుఁ గూర్మియు లే | వనవద్యా! యెజ్జనంబులందును విధికిన్ మును చేసిన కర్మము ఫల | మనుభవ గోచరము సేయు నంతియ తఱితోన్.’ |
087 |
| వ. | అని యెఱింగించి వెండియు. | 088 |
| ఆ. |
‘ధనము గలిగియుండి ధవళాక్షి! కుడువక | కట్టకుండు పరమకష్టజనము లొరువు లొత్తిచెప్పనుపకారులై తొలు | పుట్టునందు మనిన యట్టివారు. |
089 |
| ఆ. |
తమకు ధనము లేక తగు భోగముల కెవ్వ | రైన నడప మను సుఖాఢ్యజనులు తొల్లి పేదవార లుల్ల మర్థుల కెప్డుఁ | బెట్టఁగోరుచుండి నట్టివారు. |
090 |
| సీ. |
ఆయాసపడకుండ నర్థంబు చేరెడు | వారు పాత్రజనంబుఁ దార పిలిచి తొలుమేనఁ బెట్టిన యలఘు దయాఢ్యులు; | ధనసిద్ధి బహులయత్నమునఁ గలుగు మనుజులు పూర్వజన్మమున నర్థులు దమ్ము | నడుగ దాఁపక యిచ్చినట్టి వార; లాయాసమునను విత్తాగమం బెడలెడు | జనులు ముందరి పుట్టువునఁ గృపా వి |
|
| తే. |
హీనులై యాచకుల నలయించి పిదప | నిడని లోభులు; ముదిసి ధనేశుఁడగు న రుండు ప్రాయంబునాఁ డీక గం డడంగి | తొంటి భవమున నీగికిఁ దొడఁగి నతఁడు. |
091 |
| తే. |
కలిగియుండియుఁ దెవుళుల కతన భోగ | ములు భుజింపఁగలేని మర్త్యులు, గిరీంద్ర తనయ! తొలుమేన రోగముల్ దనికి చచ్చు | నపుడు దానంబుసేసిన యట్టివారు. |
092 |
| తే. |
అధిక సౌందర్యములు గలయట్టి జనులు | తొల్లి మాంసభోజనములఁ దొఱఁగియున్న వారు రూపవిహీనులు దారు రూపు | గలిగి తొలుమేనఁ గొనటులఁ బలికినారు. |
093 |
| క. |
విను సౌభాగ్యసమేతుఁడు | మును నిజదారైకపరుఁడు; ముందటి జన్మం బున భార్యకుఁ బ్రీతి యొన | ర్పని మనుజుఁడు సుభగతావిరహితతఁ బొందున్. |
094 |
| క. |
అమితజ్ఞానము విజ్ఞా | నముఁ గలిగియుఁ బేదయైన నరుఁడు చనిన జ న్మమున వినికి గలిగియు దా | నము తెరువునఁ బోనివాఁడు నళినదళాక్షీ! |
095 |
| క. |
తగుబుద్ధిలేక సంపద | మిగులఁ గలుగు నరుఁడు తొంటిమేనఁ గరుణమై విగతప్రజ్ఞుం డయ్యును | దగ దీనులఁ బ్రోచినతఁడు దళితాబ్జముఖీ ! |
096 |
| సీ. |
మేధావియై విన్కి మిగిలి విద్యలఁ బొల్చు | నరుఁడు దొల్బామున గురున కధిక భక్తుఁడై తనదైన పాండిత్య మొరులకుఁ | గావించు వేడుక గలుగు సుజనుఁ; డభ్యసింపంగ విద్యాయుక్తి లేకుండు | నాతఁడు తొల్లి విద్యాధికత్వ మున గర్వియై శిష్టజనులకు సభ భంగ | మొనరించి కుందఁజేసిన యతండు; |
|
| తే. |
భార్యయును బిడ్డలును దాను బహుధనముల | భోగులై రోగములు లేక పొల్చువార లమలినాచార పాత్రదానములు సత్య | కరుణలును దొంటి భవమునఁ గలిగినారు. |
097 |
| ఆ. |
ఆలుబిడ్డ లొఱటులై లేమిఁ గుందుచుఁ | దెవులుచేతఁ బడుచు నవయు జనులు మున్ను క్రోధలోభముల నాస్తికతఁ బర | పీడనంబు చేసి పేర్చినారు. |
098 |
| సీ. |
కాంత! జాత్యంధుండు గన్నులు చెడువాఁడు | తన యొప్పు మెఱయుచుఁ దగిలి యొరుని వనితఁ దొల్మేనఁ జూచినవాఁడు, కర్ణరో | గార్తుండు కటుక వాక్యములఁ దొల్లి శిష్టు నొప్పించిన కష్టుండు, కడుపునఁ | దెవులైనతఁడు పూర్వ భవమునందు గరదుండు, గోశ మశ్మరిని శర్కరను బా | ధితుఁ డగు నరుఁ డన్యసతిని గన్య |
|
| ఆ. |
మహిషి గోవుఁ దురగి మదనాతురత మున్ను | గవిసినాఁడు, శోషి దివిరి యొరువు లనుభవింపఁ దెచ్చుకొనిన మాంసము దొంటి | పుట్టువున హరించినట్టి నీచు. |
099 |
| ఆ. |
ఉలుముగొన్నవాఁడు తొలుమేన నాఘాత | బంధనముల నొరుల ప్రన్నఁదనము చెఱచినాఁడు, పంగు వొఱవగఁ గాలుసే | విఱిచి సాధుజనులఁ బఱిచినాఁడు. |
100 |
| క. |
పిలకాదులఁ గంతులచే | నలమటఁ బడువారు బడియ నడిచియు ముష్టిం జలమునఁ బొడిచియు సాధులఁ | దొలుబామున నొంచినట్టి దుష్టచరిత్రుల్. |
101 |
| ఆ. |
పాదరోగు లశుచి పదముల దేవాల | యములు మెట్టుటయును నసదువారిఁ దప్పులేక క్రొవ్వి తన్నుటయును దొలు | పుట్టునందుఁ గలిగినట్టివారు. |
102 |
| చ. |
జ్వరమున గుల్మపీడ నతిసారములన్ బలుపుండులన్ మహో దరమున వాతపిత్త కఫదారుణ రోగములన్ నిరంతరా తురు లగువారు నిర్దయతఁ దొల్లి వినోదము గాఁగ జీవులం దరమిడి చంపినారు గురుఁ దల్లడ పెట్టినవారు పార్వతీ! |
103 |
| తే. |
గూనివాఁడును బిచ్చుకకుంటు గుజ్జుఁ | గొలుచు లమ్ముచోఁ గ్రచ్చులు గలిపి సరకు దూఁచిపెట్టెడు చోటులఁ దూన్కి దరపి | పూర్వ భవమున లాభంబుఁ బొందినారు. |
104 |
| సీ. |
వెఱ్ఱులు తొలుమేన వెడ్డున సాధుజ | నము మోసపుచ్చి ధనంబు గొన్న జను లనపత్యులు విను తొల్లి పితృకార్య | దూరులు బాలఘాతులును జువ్వె; పొలఁతి! నపుంసకుల్ పూర్వభవంబున | నెద్దుఁ బట్టిన వారు నేమి తప్పుఁ బొరయకుండఁగఁ గోపమునఁ ద్రికచ్ఛేదంబు | గావించినారును, గామ సుఖము |
|
| తే. |
విఘ్నపఱిచిన తులువలు, విధవ తొంటి | జన్మమునయందు భర్తృవంచన మొనర్చి ధనము గూర్చిన యదియు మదంబు పేర్మి | నోర్తుమగని హరించిన యుగ్మలియును. |
105 |
| తే. |
ప్రయతులై పుట్టి యేవంపుఁబనులఁ గడుపుఁ | బ్రోచికొనువా రహంకారమునను గర్వ మాన మద దంభములఁ దొల్లి మాన్యజనులఁ | బరిభవించిన తుచ్ఛులు పద్మనయన! |
106 |
| సీ. |
దాసత్వ మొంది యదల్పులఁ దిట్టుల | నాటులఁ బడుచుండునట్టి నీచు లప్పాటఁ దొలుమేన నతి గర్వులై ప్రల్ల | దమ్మునఁ బెక్కండ్రఁ దప్పులేక తిట్టియు నడిచియుఁ దిరిగినవార లా | పొలువలపైఁ గృపగలిమి మేలు ధనిక గృహద్వారమునఁ బ్రతిహారి ద | మ్మాఁగంగ నుండి దైన్యమున దుఃఖ |
|
| తే. |
పడు జనంబులు భోగైకపరతఁ దొలి || మాననీయుల కవసర మీని వారు రాజదండితుఁ డకృతాపరాధుఁ గ్రూర | దండ దూషితుఁ జేసినతండు సూవె! |
107 |
| తే. |
విను నష్టసకలధను లగు | జనములు నిక్షేప మిడిన సరకులు దొలుబా మున మగుడ నీక నెపమిడి | కొనినట్టి యసత్య లోభ కుత్సితు లతివా! |
108 |
| క. |
తమబంధులుఁ దారును నొ | క్కమరియ తెగటాఱువారు కరుణారహిత త్వమునఁ దొలుమేన వెడపగ | నమేయ నరవధము సేసినట్టి దురాత్ముల్.’ |
109 |
| వ. | అని యెఱింగించి యీశ్వరుం డీశ్వరితో నిట్లనియె. | 110 |
| సీ. |
‘ఇంతి! నా చెప్పిన యిప్పాపకర్ములం | దఱకును నరకంబు దప్ప; దందుఁ బడుపాటు లెల్లను బడివచ్చి నరులైన | యప్పుడు వాటిల్లునట్టి తెఱఁగు లివి; యట్లు గాకయు నెక్కుడుగాని పా | పంబుల మానుషభవము గలుగు నిట్లైన నమ్మేన నే కర్మమున ఫల | మైనను మానవు లనుభవింప; |
|
| ఆ. |
రోపి మునులు దేవయోనులు నత్తను | వునన తపము ఫలము లనుభవింతు’ రనిన దేవి ‘యెఱుఁగ నయ్యె మీదయఁ బెక్కు | లర్థములు గృతార్థ నైతి’ ననియె. |
111 |
| వ. | అని వెండియు న ద్దేవునితో ‘మనుజు లపరజన్మంబునంగాని కర్మఫలంబు లనుభవింప రంటిరి; తప్పు చేసిన నరుల నరపతు లిట్టి తప్పున కిట్టి దండంబను నిరూపణంబున దండించెద రని యక్కర్మంబు ఫలం బప్పుట్టువునన యనుభవించుట గాదె?’ యనిన గౌరికి గంగాధరుం డిట్లనియె. | 112 |
| సీ. |
‘జనపతుల్ దమ రాజసంబున దండించి | నారుగా నొల్లక నరుల తప్పు లకుఁ దగు దండంబు లన వారిఁ బఱతురు; | తక్కొరు లెవ్వరుఁ దప్పుసేయ వెఱచుటకై యట్టి విధి మూఁడుటది పూర్వ | కర్మంబువలనన కాని, యపుడు గలిగిన తప్పునఁ గా’ దన్న నాదేవి | ‘యవనీశ దండితుఁ డైన నరున |
|
| తే. |
కఘము వాయునొ? పాయదో?’ యనిన నీశ్వ | రుండు ‘నృపదండితుఁడు యమదండమునను బడఁడు; లేని తప్పున నరుఁ బఱిచినతనిఁ | బఱుపకున్నాతనిని యమబాధ వొందు.’ |
113 |
| వ. | అని నిర్దేశించి వెండియు. | 114 |
| క. |
‘విను తమ చేసిన కర్మం | బున ఫల మెవ్వరికిఁ ద్రోచి పుచ్చఁగ రా; దె ట్లును గుడువక పో’ దది యన | విని పార్వతి యిట్టు లనియె విభునకుఁ గృష్ణా! |
115 |
| తే. |
‘కర్మఫలములు గుడిచినఁ గాని పోవ | వంటి; వానిఁ బ్రాయశ్చిత్త మపహరించు నందు; రశ్వమేధంబున నఖిల పాప | ములును జెడు ననఁగా విందు భూతనాథ!’ |
116 |
| వ. | అని పలికి ‘యిది యెట్లొకో?’ యనుటయు భవుండు. | 117 |
| ఆ. |
‘అతివ! కామకృతములైన కర్మంబుల | ఫలము లనుభవింప వలయు; వినుమ కామకృతము చెడుట గలుగుఁ బ్రాయశ్చిత్త | మాచరింప సంశయంబు వలదు. |
118 |
| క. |
కావునఁ గుడువక పొలియదు | దేవాసురమునులకైన దేవీ! కర్మో ద్భావితఫల మీయర్థము | నీవలవఱపుము భవన్మనీషఁ దిరముగన్. |
119 |
| వ. | అని చెప్పి య ప్పరమేశ్వరుండు వెండియు. | 120 |
| క. |
సుకృతముల నరుఁడు నాకము | నకుఁ జను; నవి గొంచెమైన నరుఁడ యగును; వా నికి దివి కేఁగి డిగిన యత | నికి మానుష వైభవములు నెఱయం గల్గున్.’ |
121 |
| తే. |
‘నాతి! విను గ్రహచారంబు హేతువులుగ | నశుభములు శుభములు నరుఁ డాచరించు; గ్రహము చేయించునే? తాన కాక చేఁత | కొడయుఁ డటుగాన ఫలములు గుడువ వలయు.’ |
123 |
| వ. | అనినఁ ‘జా వనునది యేమి?’ యని యుమ యడుగ నీశానుం డిట్లనియె. | 124 |
| తే. |
‘నిత్యుఁ డాత్ముండు; దేహ మనిత్య; మతఁడు | ముదిమిఁ దెవులున వికృతమై యది వికలతఁ బొందుటయు, దానిఁ దొఱఁగి తాఁ బోవునట్టి | దశకు మరణ మ న్పేరయ్యెఁ దనులతాంగి! |
125 |
| క. |
జీవుఁడు జీర్ణ శరీరముఁ | బోవిడిచి నవంబుఁ బొందఁ బుట్టను పేరం దా వెలయుం దద్దశ జీ | వావలి వర్తించు నిటు గతాగతపరయై.’ |
126 |
| వ. | అనిన విని పార్వతి శర్వునితో ‘బాలురు చచ్చుటకును వృద్ధులు పెద్ద కాలంబు బ్రదుకుటకును గారణం బేమి?’ యనుడు నతండు. | 127 |
| తే. |
‘మేను జీర్ణముగాఁ జేయుఁ గాని మరణ | మొందఁ జేయదు విను కాల మెందు నరుని పూర్వకర్మంబు లాయువుఁ బొదలఁ జేయ | సన్నముగఁ జేయ బ్రదుకును జావుఁ గలుగు.’ |
128 |
| వ. | అని చెప్పిన ‘నాయు వేమిటం బెరుఁగు? నెద్దానం దఱుఁగు?’ ననిన విని యుమకు నుమాపతి యిట్లనియె. | 129 |
|
 |
|