శ్రీమహాభారతము - ఆనుశాసనికపర్వము - పంచమాశ్వాసము - శివుఁడు పార్వతికి ఆయుర్వృద్ధి క్షయంబులకుఁ గారణంబులు చెప్పుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

శివుఁడు పార్వతికి ఆయుర్వృద్ధి క్షయంబులకుఁ గారణంబులు చెప్పుట (సం. 13 అను 01 15-2300)

తే.	‘క్షమయు సత్యంబుఁ గృపయు శౌచమును గురుల \| వలని భక్తియు నాయువు పొలుపు నిచ్చు; నలుక బొంకు క్రూరత శుచితాపగమము \| గురువిరోధ మాయువుఁ గడుఁ గుందఁ జేయు.	130
తే.	తపమునను బ్రహ్మచర్యవ్రతమున హిత మి \| తాశనమున రసాయనాభ్యాసమునను బెరుఁగు నాయు; వాక్రియలపై నరుఁడు ప్రీతి \| గలుగుటయుఁ బూర్వభవకృత కర్మ ఫలము.	131
క.	తన లావున కధిక మయిన \| పనిసేయు టయుక్తమును నపథ్యము నగు భో జనములు హరించు నాయువు; \| వనిత! యవియుఁ బూర్వకర్మ వశతన కలుగున్‌.	132
వ.	మఱియు నొక్క విశేషంబు సెప్పెద.	133
ఆ.	సుకృతు లమరలోక సుచిరవాసులు నిట \| దిగి చిరాయువులును నగుదు; రితరు లతిచిరముగ నరకగతు లయి తుది నాయు \| వల్ప మగు మనుష్యు లగుట గలుగు.’	134
క.	నా విని భవాని ‘పురుష \| స్త్రీ విధములు రెండు గలవు త్రినయన! వానన్‌ జీవుఁడు వర్తించు తెఱఁగు \| నీ వేర్పడఁ జెప్పవే!’ యనియెఁ గంసారీ!	135
వ.	అనిన విని మహాదేవుండు మహీధరతనయ కిట్లనియె.	136
క.	‘తాత్త్వికములైన పురుష \| స్త్రీత్వంబులు లేవు పార్వతీ! జీవున; కా తత్త్వమున కహంకృతిఁ గ \| ర్మిత్వ మొలసి భావ్యవిధమ మెయికొను చుండున్‌.’	137
వ.	అని మఱియును.	138
ఆ.	‘కర్మములకుఁ గర్తగాఁ డాత్ముఁ; డతని స \| త్త్వము రజస్సుఁ దమము వాత పిత్త కఫము లెట్లు మర్త్యకాయ గతము లగు \| నట్ల పొందుఁ గర్త లవియ చూవె.	139
తే.	సత్య శౌచ దయాదులు సాత్త్వికములు, \| రమణి! లోభ సంగాదులు రాజసంబు, లనృత హింసాపరత్వ భయాలసత్వ \| ధైర్యహాని నిద్రాదులు తామసములు.	140
క.	ఇవి నానాముఖములఁ బురు \| షు వికారముఁ బొందఁ జేయుచుం బరఁగును హై మవతీ! కావున సర్వం \| బు వినుము గుణకృత్య మిట్టి బోధం బొప్పన్‌.	141
తే.	తన్వి! సాత్త్విక రాజస తామసాత్ము \| లైనవారలఁ బుణ్యలోకానుభవము మనుజభావంబు నిరయపీడనముఁ బొందు \| మోక్షలక్ష్మి నిర్గుణునకు మునుఁగ ముసరు.	142
వ.	అని వెండియు.	143
సీ.	‘ఎట్టివి కర్మంబు లట్టివ నరుల శు \| భాశుభసంప్రాప్తు; లట్లు గాక పర విప్రియమున మేల్‌ వడయుటయును గల్గుఁ \| బతిభృత్యతతిఁ బటు భర్త్సనముల నొజ్జ శిష్యులఁ దర్జనోక్తుల వెజ్జు రో \| గార్తుల నానా విధౌషధముల నలమటఁ బొందింతు రవ్విధంబుల చేఁత \| లన్నియు సుకృతంబులై ఫలించు’
ఆ.	నని మఱియును జెప్పు ‘నఖిలేంద్రియో పేత \| మగు జరాయుజంబు నండజంబు నువిద! చోఁకు నెఱుఁగు నుద్భిజ్జములు స్వేద \| జముల కదియుఁ జూపు సంభవించు.	144
క.	నరుఁడు జరాయుజములలో \| తరుణీ! విను ముత్తముఁడు; శ్రుతము లేకున్నన్‌ సరి నతఁడు పశువుఁ; గావున \| వరిష మ్ఠగునట్టి వినికి వలయు నరునకున్‌.	145
క.	ఇరుదెఱఁగు విను తమము శా \| ర్వరమును దేహజము శార్వరము దేజస్సం స్ఫురణమునఁ బాయు శ్రుతమునఁ \| బరిహృతమగు దేహజంబు పర్వతపుత్రీ!	146
ఆ.	బ్రహ్మ యా తమంబుఁ బాపుటకై తపో \| వ్యాప్తిఁ బడసె శ్రుతులు నంగములును గానఁ గార్యములు నకార్యంబులును వానఁ \| దెలిసి కొనఁగ బుద్ధి కలఁక దీఱు.	147
తే.	క్రోధకామాదులైన దుర్గుణము లెల్ల \| వాయుహతి మేఘపటలంబు వాయు పగిది శ్రుతముచేఁ బాయు; నరులలో సురల కరణి \| శ్రుతయుతులు దేజరిల్లుదు రతిశయిల్లి.	148
తే.	శ్రుతము నరునిఁ బరిజ్ఞానయుతునిఁ జేయు \| వాని సుకృత మల్పమును ననూన ఫలము నిచ్చు; నజ్ఞాని సత్కర్మ మెంతయైన \| నఫల మగుఁగాన శ్రుతవంతుఁ డగుట వలయు.’	149
వ.	అని నిర్దేశించి సర్వేశ్వరితో సర్వజ్ఞుం డిట్లనియె.	150
సీ.	‘మృతిఁ బొంది వేగ జన్మించినఁ బూర్వదై \| హికము లన్నియు బుద్ధి నెలయువాఁడు జాతిస్మరుం డనఁ జను; నయ్యెఱుక పెద్ద \| వాఁడు గాఁగాఁ జెడు; వనిత! వినుము పుట్టెఱుంగుట కల్మి బోధించుటకు నాస్తి \| కులమును జన్మంబు గలుగు తెఱఁగుఁ; జచ్చిపోయిన వారు వచ్చి యత్తను వొంది \| మెలఁగు టొక్కొక చోటఁ గలిగియుండు;
తే.	నట్టి తెఱఁగు వెంగలు లైన యమునిదూత \| లొరులఁ జని కొనిపోయినఁ గరుణతోడ న మ్మహాత్ముండు మగిడి పొమ్మన్న నరుగు \| దెంచుటని నీ వెఱుంగు; సందియము లేదు.’	151