| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | ఆనుశాసనికపర్వము - పంచమాశ్వాసము |
| వ. | అని తెలిపిన గౌరి ‘కల యనునది యేమి? యెఱింగింపవే’ యనుటయును నతండు. | 152 |
| ఆ. |
‘స్వప్న మనఁగ సుప్తజనము మనశ్చేష్ట | యదియుఁ గాంచు నొగి ననాగతములఁ గానఁ గలలు సూచకము లగు భావి శు | భాశుభోదయముల కనుచుఁ జెప్పె. |
153 |
| వ. | చెప్పిన విని భవాని భవునితోడ. | 154 |
| సీ. |
‘దైవంబొ? కర్మవర్తనము జనంబు ను | త్సాహంబొ?’ యనిన ‘ నతండు దైవ మోపి కర్మంబు సేయుట లేదు దైవసం | కలన ఫలం బిచ్చుఁ గాని వినుము దేవి! పూర్వకృతంబు దైవనామకమునఁ | బరఁగు; నప్పటి చేఁత పౌరుషంబు కృషివోలె నుండుఁ; బౌరుష గతి వర్ష స | ద్వాయువులట్ల దైవ ప్రకార |
|
| తే. |
మెఱుఁగు ఖనన మథనముల నెట్లు జలముఁ | జిచ్చుఁ బుట్టు నమ్మెయి నరుచేష్ట దైవ యోగమున సిద్ధిఁ బొందు నుద్యోగ రహితుఁ | డెత్తెఱంగున దైవ సమృద్ధిఁ బడయు. |
155 |
| క. |
కావున నుద్యోగంబును | దైవంబును గారణములు దామరసాక్షీ! యే విధమునఁ గర్మముల ఫ | లావాప్తికి దీన సంశయము వలదు సుమీ!’ |
156 |
| తే. |
అనిన నంబిక ‘గర్భంబు నాత్ముఁ డెట్లు | చొచ్చు?’ ననవుడు నభవుఁడు ‘సురత బీజ రక్త దైవముల్ సూవె కారణము లాత్మ | గర్భ సంవేశనమునకుఁ గమలనయన! |
157 |
| క. |
మాయారహితుఁ డహంకా | రాయత్తతఁ జూవె పుట్టువను చెఱఁబడి నా నాయాసంబులఁ బడు నా | జ్ఞాయుతుఁడై యాత్ముఁ డింత చర్చింపు మదిన్.’ |
158 |
| సీ. |
అని చెప్పి ‘దైవరహస్యంబు వినిపింతు | విను’ మని పలికి యిట్లనియె శివుఁడు ‘తొల్లి మనుష్యులు తొలుమేని కర్మంబు | లెఱుఁగఁగాఁ జాలుట నెల్లవారు మేలుసేయఁగ ననిమిషలోకమున నధి | కంబగు సందడి గాఁగ మనుజు లమరులై పేర్చిన’ నజుఁడు వేల్పుల సంక | టము వాయుటకు నుపాయము దలంచి |
|
| తే. |
మానవుల కయ్యెఱుకకల్మి మాన్చి కామ | రోషముల నొలయించిన దోషకృతుల వారు నరకాది సమ్మర్దకారు లగుడు, | నదియుఁ గాదని చింతించి యనువు గాంచి. |
159 |
| క. |
సరిగా నా రెండెడలకు | నరులు సనుట గోరి మనమునం గానమియుం బరలోక విధము శాస్త్రము | వెరవునఁ గనుటయు నొనర్చె విధి వారలకున్.’ |
160 |
| వ. | అనినం బార్వతి ‘పునర్జన్మంబు గలదు లేదను సంశయంబుతోన పొట్టు పొరలగుదురు నరులు; దాని తెఱంగు నిశ్చయింపవే’ యనుటయు నంధకారాతి యిట్లనియె. | 161 |
| క. |
‘కలదో లేదో యనియెడు | తలపోతయ కాని నిశ్చితము గాదు సురా దులకుఁ; బునర్జన్మంబుల | కలిమియు లేమియును నరులు గానమి దప్పే.? |
162 |
| క. |
కల; దది యూరక కానఁగ | నలవియె? శ్రుతివాక్యసమితి యర్థంబులపై నిలిచిన శ్రద్ధం గ్రమమున | దెలివొందినఁ గాక యెట్టి ధీమంతులకున్.’ |
163 |
| వ. | అనిన విని గౌరి గంగాధరున కిట్లనియె. | 164 |
| క. |
‘మృతులైనవారలు నిరా | కృతులై యుండుదురు; వారిఁ గీనాశ భట ప్రతతి కొని చనుట, యా పితృ | పతి శాసించు టవి యెట్టి భంగులు దేవా!’ |
165 |
| వ. | అని యడిగిన న ద్దేవుం డిట్లనియె. | 166 |
| సీ. |
‘తఱియైన మనుజులఁ దనువులు విడిపించి | మాయాశరీర సమన్వితులుగ నొనరించి దూతలు గొనిపోదు; రందును | ధర్మవర్తుల సుగంధంబు మృదువు నైన మార్గమున, మధ్యపువారి నిర్బాధ | సరణిఁ, బాపాత్ముల బరుసఁదనము ముఱికియుఁ గల పథంబున నడపింతు, రి | ప్పరుసునఁ జని పితృపతికిఁ జూప |
|
| ఆ. |
నతఁడు పుణ్యలోక గతియును మానవ | త్వంబు ఘోరనరక వాసమును వి ధించి పుచ్చు వారిఁ దెలచి మన్నించి భ | ర్జించి వరుసతోడఁ జిగురుఁబోఁడి!’ |
167 |
| వ. | అని చెప్పిన నగేంద్రతనయ చంద్రశేఖరుని తోడ. | 168 |
| క. |
‘నరకం బెట్టిది? కల్మష | కరులన్ జముఁ డెట్టి భంగిఁ గాఱియఁ బెట్టున్? వరదా! చెప్పు మనుడు న | ప్పురహరుఁ డిట్లనియె వృష్ణిపుంగవ! ప్రీతిన్. |
169 |
| సీ. |
‘రౌరవం బనఁగ ధరాస్థలిక్రింద మ | హారౌరవం బన నవుల దాని కావల విను కంటకావనంబన నుండుఁ | గ్రమవృత్తిఁ బేర్చు దుఃఖములు గలిగి యగ్నికుండంబునా నటఁ బంచకష్టంబు | నాఁగల విట్లున్న నరకతలము లై దందుఁ బాపక్రియా తారతమ్యంబు | లూహించి యంతకుం డునుపఁ బనుచుఁ |
|
| తే. |
దగిన యెడలఁ బాపాత్ములఁ దధ్భటాలి | దహన కర్తన బంధన తాడనములఁ బఱుప వారలఁ గుక్కలు గఱచుఁ’ గ్రిములు | దొలుచు’ గ్రద్దలు నొప్పించుఁ దుండనిహతి. |
170 |
| వ. | మఱియును యమదూత వ్రాతంబు నానావిధ వేదనలం బెట్టి దండించుచుండు. | 171 |
| ఉ. |
అమ్మెయిఁ బాపముల్ వొలియునంతకు దుఃఖము లంది కీటజ న్మమ్ములఁ బక్షియోనులఁ గ్రమంబునఁ బొంది మృగత్వ మానుష త్వమ్ముల నోలిఁ బొందుదురు వా రిను మెంతయుఁ గ్రాఁగి కల్మష త్వమ్ము దొఱంగుమాడ్కి నవతామరస ప్రతిమాన లోచనా!’ |
172 |
| వ. | అనిన విని పార్వతి ‘పాపంబు లనునవి యెట్టివి? యెఱింగింపవే’ యనుటయు నీశానుం డిట్లనియె. | 173 |