శ్రీమహాభారతము - ఆనుశాసనికపర్వము - పంచమాశ్వాసము - శివుఁడు పార్వతికి దాన ఫల విశేషంబుల నెఱింగించుట - కవిత్రయ భారతము - కవిత్రయము - నన్నయ - తిక్కన - ఎఱ్ఱన - ఆంధ్రమహాభారతము

శివుఁడు పార్వతికి దాన ఫల విశేషంబుల నెఱింగించుట (సం. 13 అను 1.15-3205)

సీ.	‘అన్నంబుఁ దోయంబు నఖిలజంతువులకుఁ \| బ్రాణముల్‌ గాన య ప్పరమవస్తు వులు మేలు దాతవ్యములలోన నెల్లను; \| నతిథుల కవి యిచ్చు టమరలోక చిరమహాసౌఖ్యంబుఁ జేయుఁ; గాంచన మగ్ని \| యగుటఁ దద్దాన మత్యంతపావ నము సర్వకామప్రదము; గోవు సద్వి ప్రు \| నకు నీగి తద్రోమ నికరసంఖ్య
ఆ.	వరుస నాకలోక వాసంబు గావించు; \| నందుఁ గపిల నిచ్చునాతఁ డిరువ దొక్క తరము వారి నూర్ధ్వలోకమునకు \| ననుపఁ జాలు వికచవనజవదన!	191
క.	విను భూమిదాన కర్తకు \| ననిమిషలోకమున నిలువనగు సౌఖ్యంబుల్‌ దనరుచు నుండఁగ నెఱ పెం \| పున భూమి గలంత కాలమును గిరితనయా!	192
ఆ.	భూమి నఖిల మగు విభూతి విశేషజా \| తంబు గలుగుఁ గానఁ ద్రత్పదాన మెల్ల వస్తువులును నిచ్చిన యట్లగు \| దానఁ బోని పాపతమము లేదు.	193
క.	అతివా! కన్నియ నిచ్చినఁ \| బితృపతి ముదమందు, సురలుఁ బ్రీతు లగుదు; రం చితగతి కర్తకు దొరకొను \| నతి తేజ శ్శ్రీయశస్కమగు నబ్భవమున్‌.	194
తే.	విద్య యిచ్చుట సత్పాత్ర విషయమైన \| నవ్యయానందపదముఁ జేయంగఁ జాలుఁ; దగఁగ దక్షిణయిచ్చి పేదలకు విద్య \| యీ నియోగించుటయుఁ దత్సమాన కృతియ.	195
సీ.	తిలరాశి యిచ్చినఁ గలుగు నగ్నిష్టోమ \| ఫలము; వాసోదాన ఫలము చిరత రాయువు; గొడు గీగి యఖిలపీడలఁ బాపు; \| దాసదాసీజనదాన మహిమ కర్మ విమోక్షంబు గలిగించు; దీపదా \| నము ఫల మాత్మాతివిమలభావ; మంబు ప్రవాహంబు నధిగమింపఁగఁ జేఁత \| నిఖిల వ్యసనముల నిస్తరింపఁ
ఆ.	జేయుఁ; దెరువు లెస్ససేయుట సంతాన \| మిచ్చు; నౌషధంబు నిచ్చు టెల్ల తెవులుఁ బాపు; సాదు దెరువరి కునికి ప \| ట్టొసఁగు టొసఁగు దనుసుఖోదయములు.’	196
వ.	అనిన విని ‘యజ్ఞంబు తెఱం గెఱింగింపవే’ యని పార్వతి ప్రార్థించినం బరమేశ్వరుం డిట్లనియె.	197
సీ.	‘విను మింతి! వైదికంబును లౌకికంబును \| నన రెండు దెఱఁగులు యజ్ఞవిధులు; వర్ణయోగ్యార్జన వర్ధనాంచిత ధన \| ధాన్యముల్‌ గొని దేవతలకుఁ దృప్తి యగునట్లుగా ఋత్వి గర్చన మొప్పఁగాఁ \| గావించునది వైదికంబు; దేవ తలకు మహోత్సవంబులు సేయుటయు గీత \| వాద్యనృత్యము లనవద్యములుగ
ఆ.	సంఘటించుటయును సద్గంధమాల్య ధూ \| ప ప్రదీప భోజ్యభక్ష్యములు స మాదరంబుతో నివేదించుటయు లౌకి \| కంబు; రెండు నమరగణహితములు.	198
తే.	ధర్మములు దానములును సద్వ్రతచయంబు \| సదృశములు గావు వినుము యజ్ఞమున కరయ యజ్ఞకర్త లోకోత్తరుం డతని కిచ్చు \| టతనిచేఁ గొను టధిక పుణ్యములు చెలువ!	199
ఉ.	మానస కృత్యముల్‌ సురసమాజ మెఱుంగఁగఁ జాలుఁ గావునన్‌ మానస మెక్కడేనిఁ జన మంచిగఁ జేసిరయేని యజ్ఞమున్‌ దానము నాదియైన సుకృతంబులు లగ్గ ఫలింప నీదు త ద్ధ్యాన పరత్వ పూత సుకృతంబులకున్‌ ఫలమిచ్చు మెచ్చుచున్‌.’	200
క.	అని చెప్పిన హిమవద్గిరి \| తనయ త్రిపురవైరితోడ ‘దైవికవిధు లే వినఁ గని సంతోషించితి; \| వినిపింపుము పైతృకంబు విధము వృషాంకా!’	201
సీ.	అనిన నా సర్వజ్ఞుఁ డద్దేవి కిట్లను \| ‘గయ కురుక్షేత్రంబు గంగయాది యగు పుణ్యదేశంబు లతిఫలదంబులు; \| మాఘ భాద్రపదాఖ్య మాసములు బ హుళపక్ష మపరాహ్ణ ముగ్మలి! యమవస \| ద్వాదశి నవములు పరఁగు దుష్టిఁ బితృ దేవతల కిచ్చుఁ; గుతప దౌహిత్ర తి \| లలు నితాంత పవిత్రములు పితృక్రి.
తే.	యలకు; శౌచ మక్రోధ మవ్యగ్రభావ \| మర్హములు శుక్లపక్ష పూర్వాహ్ణ యుగ్మ దివస జన్మదినములు నిందితము లాజ్య \| ముద్గ పాయసాపూపముల్‌ ముఖ్యకోటి.	202
క.	శ్రోత్రియు లరోగు లవికల \| గాత్రులు పాత్రములు పైతృకములకు సచ్చా రిత్రత్వము ముఖ్యంబు స \| గోత్రు మృతకళత్రు నన్యకులుఁ గొన రతివా!	203
ఆ.	గంధపుప్పమాలికా ధూపదీప వ \| స్త్రముల నర్చ లిచ్చి తగఁగ భోజ నములు నిర్వహించి క్రమవృత్తిఁ బిండప్ర \| దానవిధి యొనర్చు టేను మెత్తు.’	204
వ.	అని యెఱింగించిన మేనకాత్మజ మృడునితో నిట్లనియె.	205
క.	‘మృతిఁ బొంది పునర్జన్మము \| నతర్క్యగుణ జంతుకోటి యప్పుడ పొందుం బితృపూజన మని యెవ్వరి \| కితవుగఁ జేయుదురు దీని నెఱిఁగింపు శివా!’	206
ఆ.	అనుడు నచటనున్న మునిజను లెల్లను \| నగతనూజ నాత్మఁ బొగడి యభవుఁ డిచ్చు నుత్తరంబు నేర్పడ విను వేడ్క \| గదురనుండి రపుడు కంసదమన!	207
సీ.	అంబిక కిట్లను హరుఁడు ‘సందేహింపఁ \| దగునది యిది గుహ్యతమము వినుము దివిజు లట్టుల పితృదేవతలును; దేవ \| బృంద ముత్తరదిశఁ బితృచయంబు దక్షిణ దిశ నుండుఁ; దత్పూజనంబులు \| వరుసన హవ్యకవ్యంబు లండ్రు; చచ్చినవారికి శ్రాద్ధంబు సేయఁగా \| నా పితృ సంఘంబు హర్ష మొంది
తే.	యాయువును శ్రీయుఁ గీర్తియు నాదియైన \| యైహికంబులు సుగతియు నాదరమునఁ గర్త కొసఁగు సురాసుర గరుడ యక్ష \| తతులకును బూజనీయంబు పితృగణంబు.’	208
వ.	అని నిర్దేశించి వెండియు.	209
క.	‘తమ తమ సారములకుఁ దగఁ \| గమలాక్షీ! చేయుదాన కల్పనల విశే షము లొక్క రూపయగుఁ ద \| త్ప్రమాణ రూపణము చేసి పలికెదఁ దెలియన్‌.	210
క.	విను మొక కుంచెడు ధాన్యము \| తన కాయతి గల్గు నతఁడు దాని నొసఁగినన్‌ ధనకోటి గల్గువాఁ డ \| ద్ధన మొసఁగిన నొక్కరూప తత్తత్ఫలముల్‌.	211
క.	పరుషత్వము లే కంతః \| కరణంబున శుద్ధి చాలఁ గలిగి ప్రియము పొం పిరివోవఁ జేఁత దానము \| పరమోత్కృష్టంబు పద్మపత్రనిభాక్షీ!’	212
క.	అని చెప్పి ‘కొన్ని ధర్మము \| లనఘా! యెఱిఁగింతు నీకు నవధానముతో విను’ మని పలికి శివుం డి \| ట్లను విశదము గాఁగఁ గూర్చి యంబుజనాభా!	213
చ.	‘తెవుళులు గొన్నవారి కవి దీఱుట కౌషధ మీగి, దుర్గతుల్‌ దవులు జనాలిఁ బ్రోపు, సుపథంబుగఁ దైర్థిక కోటిఁ దన్పు, బాం ధవ రహితత్వ దీనశవ దాహము, దుఃఖితులైన వారిఁ దే ర్ప వెరవు, నోర్పుఁ గల్మియును బ్రస్తుతి కెక్కిన మేటి ధర్మముల్‌.’	214
వ.	అని పలికినఁ బార్వతీదేవి పరమప్రియంబు నొంది.	215