| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | శాంతిపర్వము - ప్రథమాశ్వాసము |
| సీ. |
వినుము! కర్మము దెల్పుచును గపాలంబున | నెత్తిన భైక్షాన్న మేకకాల మశనంబు గొనుచు ఖట్వాంగ చిహ్నము బ్రహ్మ | చర్యంబునై యధశ్శయన మాచ రించుచు నిట్లు పండ్రెండు వర్షంబులు | వ్రతవృత్తి నడపంగ బ్రహ్మహత్య కిల్బిషంబు దొఱంగుఁ; గృచ్ఛ్రముల్ నడపిన | నాఱు వత్సరముల నడఁగు మూఁడు |
|
| తే. |
హాయనంబులు నడపఁ జాంద్రాయణములఁ | బోవు నిష్ఠానిరతి మాస భోజియైన నబ్దమునఁబాయు; నటుగాక యశ్వమేధ | యాజి యగునేని వలదు భిక్షాదు లధిప! |
304 |
| క. |
అవనీశ! యశ్వమేధము | నవబృథమున నీరఁ గ్రుంకి యన్యుఁడు శుద్ధుం డవుఁ బాపుఁ డైనఁ; దత్క | ర్త విశేషము లోక పూజితం బగు టరుదే! |
305 |
| తే. |
పుష్టగోలక్ష యొండెఁ గాంభోజవాజి | శతక మొండెను భూసురతతికి నొసఁగఁ బాయు బ్రాహ్మణార్థాహవ ప్రాణహాని | యైన నొండెను జెడు బ్రహ్మహత్యకీడు. |
306 |
| సీ. |
కల్లుద్రావిన పాతకం బది యగ్నివ | ర్ణముగాఁగఁ గాఁచి పానంబు సేయఁ గనుమూసి యుఱుకంగ ననలంబుఁ జొర మహా | ప్రస్థాన మాచరింపంగఁ బాయు నట్లును గాక బృహస్పతి సవనమ | న్క్రతు వొనరించిన నతివిశిష్ట భూమిదానమునను బోవు నక్కీడ్గురు | తల్పగుం డనలప్రతప్త మైన |
|
| ఆ. |
యాయసాంగనాంగ మాలింగనము సేసి | యైనఁ గోసి కరమునందు మేహ నము ధరించి యంబరముఁ జూచు చరిగియే | నియును జచ్చి యఘము నిస్తరించు. |
307 |
| క. |
గురుతల్పగుండు రణమున | గురునకునై చచ్చియేని కురువర ధరణీ సురులకు సర్వధనము భ | క్తి రతి నొసఁగియేని పాతకిత్వముఁ దొఱఁగున్. |
308 |
| క. |
ధరణీసురుస్వర్ణము నప | హరించినతఁ డంత కనక మట్టిద వినయో త్తరుఁడై మగుడఁగ నిచ్చినఁ | బరిహృత మగుఁ గల్మషంబు పౌరవముఖ్యా! |
309 |
| క. |
అనృతోపచారకలనం | బునఁ బుట్టిన పాతకంబు వోవుం దా నె వ్వని నపచరించెఁ దగ నా | తనిఁ బ్రీతుంజేయ ధర్మతత్త్వప్రవణా! |
310 |
| క. |
గురువునకు మాఱువల్కుటఁ | బొరసిన కల్మషము వాసిపోవు నతనికిం బరితోషముగా వినయపు | వెరవున నుపహార మిచ్చి వినతుం డయినన్. |
311 |
| క. |
పరదార గమనదోషము | పరిహృతమగు నొక్కయేఁడు పరమ నియతుఁడై చరియించినఁ గృచ్ఛ్రంబులు | గురుకుల జలనిధి శశాంక! గుణమణి నికరా! |
312 |
| ఆ. |
వావి గానియట్టి వనితఁ బొందినపాప | మాఱునెలలఁ బాయు నార్ద్రవస్త్ర ధరణ భస్మశయన పరతఁ బాటించుచు | నియతి నుండెనేని నృపవరేణ్య! |
313 |
| క. |
పరపురుష సంగమంబునఁ | బరిహృతయై యున్నయట్టి భామిని శుద్ధిం బొరయు రజస్వలయై కం | చరయఁగ భస్మమున శుద్ధమైన విధమునన్. |
314 |
| ఆ. |
నఱకఁదగని మ్రాను నఱకినఁ, దిర్యగ్వ | ధంబుఁ జేసినను, నఘంబుఁ బాచి కొనునరుండు మూఁడు దినములఁ దనచేఁత | పలుకుచును సమీరభక్షుఁ డయిన.’ |
315 |
| వ. | అని చెప్పి వెండియు. | 316 |
| క. |
‘మితభోజియై వివిక్త | క్షితి సావిత్రీజపంబు సేయునది యహ స్స్థితియు నిశాసీనత్వము | మతి నేమఱకట్టులైన మడియు నఘంబుల్. |
317 |
| తే. |
పుణ్యకర్మముల్ సేయుచు భూసురులకు | వివిధ ధనములు ప్రీతితో వినయ మొప్ప నొసఁగుచుండెడువారు పూర్వోపచితము | లైన కిల్బిషములఁ బాతు రవనినాథ! |
318 |
| క. |
విను మాస్తికతా శ్రద్ధా | వినయంబులు గలుగువారు వీనికి నెల్లన్ జననాథ! యర్హు ; లవి లే | నినరులు పాపములఁ దొలఁగ నేర్తురె యెట్లున్. |
319 |
| వ. | ఆస్తికతా శ్రద్ధా వినయంబులు నీకు సహజంబులు గావే! కావునఁ బ్రాయశ్చిత్తంబు లల్పంబు లైననుం బాపంబులం బాపనోపుఁ; బాపం బని నీవు శంకించు కర్మంబు భారతయోధ వధంబ కాదె! యది యాత్మరక్షణంబునకై చేయుటం జేసియు, నుత్తమక్షత్రధర్మం బగుట నిరూపింపం బాపంబుం బొరయకున్న యది; యట్లుంగాక భవదంతఃకరణంబున జనియించిన కరుణయుం, బశ్చాత్తాపంబును, నిన్నుం బరిశుద్ధునింజేసె; నీవు ప్రాణబాధకంబు లగు తపశ్చరణంబులకుం జొరం జూడకుము; కురుకుల చూడామణిత్వంబునకు మూలంబయిన మహీపాలనం బాచరింపు’ మనిన నబ్బాదరాయణుతో నమ్మేదినీరమణుం ‘డపేయంబులు నభోజ్యంబులు నెయ్యవి? యపాత్రభూతపురుషు లెట్టివారు? మహాపురుషా! యెఱింగింపవే’ యని యడిగిన నతం డిట్లనియె. | 320 |
| క. |
తురగియు నుష్ట్రియు ఖరియును | గురిసిన దుగ్ధములు నింద్యకోటి గణితముల్ ధరణీసురాది జను ల | ప్పొరువునఁ బోయిన నఘంబుఁ బొందుదు రధిపా! |
321 |
| సీ. |
మానుషీక్షీరంబు, నీనిన పదినాళ్ల | లోనిధేనువుల పాలును నపేయ ములు; ప్రేతవిషయాన్నమును, సూతకాన్నంబుఁ, | దలవరియన్నంబుఁ, గులటయన్న మును, వనితోపజీవనశీలు నన్నంబు, | నాడెడు పాడెడునట్టివాని యన్నంబు, జూదరియన్నంబు, సూనరి | యన్నంబు బహివెట్టినతని యన్న |
|
| ఆ. |
మును, నిజాగ్రజునకు మును పెండ్లియాడిన | పురుషు నన్నమును, నభోజ్య మండ్రు; వందియన్న మధిక నిందాస్పదంబు; ప | ర్యుషిత శుష్కములను నుడుగవలయు. |
322 |
| క. |
విను! సురతోఁ గూడఁగఁ దె | చ్చినయట్టిది యెద్దియును భుజింప రభోజ్య త్వ నిరూపణ నిపుణతగల | మనుజోత్తము లఖిలలోకమాన్యచరిత్రా! |
323 |
| క. |
పులగముఁ బాయస మట్టులుఁ | బలలము నర్చనకుఁ గాక పక్వములయినం గలుగు నభోజ్యత్వము వి | చ్చలవిడి వంటకము సేసి చనదు భుజింపన్.’ |
324 |
| వ. | అని వెండియు. | 325 |
| తే. |
అతిథి పితృదేవతా పూజ లాచరించి | కాని గృహమేధులకు భోజ్యమైనఁ గుడువఁ దగదు; యజ్ఞశిష్టం బమృతంబు గాఁగ | నార్యజనములు సెప్పుదు రధిపవర్య! |
326 |
| క. |
ఆలును బిడ్డలు బంధులు | నై లీలఁ జరించుచును గృహస్థుఁడు దత్త ల్లోలత్వరహిత చిత్తత | మేలుగ నలవఱుపవలయు మీఁ దెఱిఁగి నృపా!’ |
327 |