| పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | శాంతిపర్వము - ద్వితీయాశ్వాసము |
| ఆ. |
వచ్చి ముట్టి కయ్య మిచ్చిన నవ్విభు | నొంచి బాహు వనముఁ జంచ దుగ్ర పరశు ఘోరధారపాల్ సేసి పోయి ని | జేచ్ఛ నుండె మేదినీశవర్య! |
80 |
| చ. |
అతఁడు సమిత్కుశాభిహరణార్థము గానకు నేఁగియుండఁగా నతి కుపితాత్ము లై కడఁగి యర్జునుసూనులు వోయి ముట్టి త త్పితృశిరమున్ వెసం దునిమి ప్రీతిమెయిం జనుదెంచి; రమ్మహో ద్ధతుఁ డట వచ్చి వారి చరితం బెఱిఁగెం దమ తల్లి సెప్పఁగన్. |
81 |
| వ. | అ ట్లెఱింగి. | 82 |
| శా. |
రాముం డుద్ధత రోషపావక శిఖాప్రస్ఫీతుఁడై తున్ముదున్ భూమీశాలిఁ గుఠారధార నని విస్ఫూర్జద్గతిన్ హైహయ స్తోమం బాదిగఁ జొచ్చి రాజకులముం దున్మాడి చేసెన్ సము ద్దామ క్రీడను రౌద్ర మొప్ప నిల రక్తస్యంద సంసిక్తఁగన్. |
83 |
| వ. | ఇట్లు సేసి పరమకృపావిష్ట హృదయుండై తపోవనంబునకుం జనియెఁ; బదంపడి బహువత్సరంబులు సనిన విశ్వామిత్ర పౌత్రుండైన పరావసు వనురాజు దుర్వినీతుండై గర్వోద్రేకంబునం బరశురాము నధిక్షేపించి, రాజులకు వెఱచి డాఁగి యున్నవాఁడ వని విశిష్ట జన సన్నిధిం బలికి బాల వృద్ధ భావంబున నుపేక్షితులై యతని చేత మున్నుచావక యున్న ప్రతర్దనాదుల నుగ్గడించి. | 84 |
| ఆ. |
‘నృపులు గారె వారు? నీవు మిధ్యా ప్రతి | జ్ఞాభిమాని’ వనుడు నతఁడు మగుడ రోషమెత్తి కడఁగి క్రూరత నాబాల | వృద్ధముగ నరేంద్ర వితతి నఱకె. |
85 |
| వ. | గర్భంబుల నున్న యర్భకులను మఱియు వివిధ ప్రకారంబులఁ బోరం దప్పిపోయి పుడమి యేలు రాజులం గాలాంతరంబుల వెదకి వెదకి వధియించె; నిట్లిరువది యొక్క మాఱు నేల నిః క్షత్రంబు గావించి యశ్వమేధ యాగంబు సేసి, దక్షిణగా నీ క్షితి యంతయుం గశ్యపున కిచ్చెఁ; బదంపడి యమ్ముని యా జామదగ్న్యుతో ని ట్లనియె. | 86 |
| తే. |
‘అశ్వమేధ యాగంబున నవని యెల్ల | నాకు దక్షిణగా నిచ్చినాఁడ; వింక నాధిపత్యంబు నీకు లే దరుగు దక్షి | ణాబ్ధిపారదేశమునకు ననఘచరిత! |
87 |
| వ. | అని పలికి యెందేని నేమేనియుం దెఱంగున శేషించినరాజ పింఛంబునకు నిశ్శేషత్వంబు వాటిల్లకుండం బరిహరించు బుద్ధిం బలికిన నప్పురుష సింహుండు ‘నట్ల కాక’ యని పోవ, నతని వలని వెఱపున నవ్వలని సముద్రుండు శూర్పాకార ప్రదేశంబు బెరయం గొంతదేశం బతనికి విహారస్థానంబు గావించె; నివ్విధంబునం గశ్యప మునీంద్రుండు పరిగ్రహించి భూమి భూసుర ప్రకరంబుల కిచ్చి తపోవనంబున కరిగె; భూమియు నతనిపేరఁ గాశ్యపి యన నెగడెఁ; గొండొక కాలంబునకు వైశ్య శూద్ర ప్రముఖులు దర్పితులై వివిధ ప్రకారంబుల విప్రదారధన ధాన్యాదు లపహరింపం దొడంగిరి. | 88 |
| సీ. |
పదపడి విప్రులు పథము దప్పి వధంబు | మద్యపానంబు సన్మార్గ వర్తు లైన సాధుల ధన మపహరించుటయును | మొదలుగాఁగ నకృత్యములకుఁ జొచ్చి రధ్వరాదిక సత్క్రియల్ ప్రవర్తింపక | తెక్కలిబంది యే దిక్కులందు దఱుచయ్యె నిమ్మెయి ధర్మంబు సెడి యధ | ర్మంబు వర్తించి యరాజకత్వ |
|
| ఆ. |
దోష జాతమైన దురిత బాహుళ్యంబు | గుతిలపెట్ట భూమి యతలమునకుఁ బోవ నెఱిఁగి కశ్యపుఁడు నిజోరువు నెఱి | గ్రుచ్చి దాపు గాఁగ నిచ్చి యెత్తె. |
89 |
| వ. | అది కారణంబుగా ధరణి యుర్వి యనం బ్రసిద్ధి వహించె; నయ్యుద్ధరణ సమయంబునం గాశ్యపి గశ్యపుని వేఁడుకొని యుత్తమ క్షత్రియులు దండనీతి ప్రయోగంబునం జేసి ధర్మంబు రక్షించి తన్ను సురక్షితం జేయువారుగా వరంబు వడయుటకై యమ్మహామునితో ని ట్లనియె. | 90 |