 |
    |
    |
 |
    |
    |
 |
 |
పురాణేతిహాసములు | శ్రీమహాభారతము | శాంతిపర్వము - చతుర్థాశ్వాసము |  |
భీష్ముఁడు ధర్మజునకు సర్వోత్తమంబగు ధర్మంబు సెప్పుట (సం. 12-168-2)
| వ. | దేవా! వైశంపాయనుండు జనమేజయున కిట్లనియె: నట్లు బహు ప్రకారంబుల శాంతనవుండు వివరింప రాజధర్మంబులు విని ధర్మనందనుండు దమ్ములుం దానును బ్రియం బందె; నమ్మందాకినీ నందనుం డతనితో ‘నా యెఱింగిన తెఱంగునం బ్రజ్ఞాకరంబులగు వాక్యప్రకరంబు లుపన్యసించితి; నింకనేమి విన నిచ్ఛ సేసెద?’ వనిన నా దేవవ్రతునకు నన్నరదేవోత్తముండు వినయం బెసఁగ వినతుండై. | 2 |
| క. |
‘రాజోచిత ధర్మంబుల | యోజ విశదభంగిఁ జెప్పి తుజ్జ్వల విసర త్తేజోధన! నాకు సకల | భూజన పరమ హిత ధర్మముం దెలుపు దయన్. |
3 |
| క. |
ఉత్తమ మెయ్యది?’ నావుడు | నత్తటినీ నందనుఁడు సమాదర సమ్య క్చిత్తుఁ డగుచు నక్కురు భూ | పోత్తమునకు నిట్టు లనియె నుర్వీనాథా! |
4 |
| తే. |
‘విను మనేక విధంబుల విస్తరిల్లు | ధర్మములయం దొకండును దలఁప నిష్ఫ లంబు లే; దాత్మ మోక్షావలంబి యైన | ధర్మ ముత్తమ మండ్రు తత్త్వజ్ఞు లధిప! |
5 |
| క. |
ప్రియములు నప్రియములును హృ | దయమునఁ బొరయమియ మోక్షదంబగు ధర్మం బయమహితా! తద్బోధ వి | షయ మగు నితిహాసముం బ్రసన్నాకృతిగన్. |
6 |
| వ. | చెప్పెద నాకర్ణింపుము. సేనజితుం డనురాజు పుత్రశోకార్తుం డయి యున్నయెడఁ దదాప్తుండగు విప్రుం డతని కిట్లనియె. | 7 |
| క. |
‘ఇది యేమి? శోకమున వం | దెదు? పుట్టిన వారి కెల్లఁ దెరు వారయఁగా నిదియె; భవత్సుతుఁ డొకనికె? | వదలు వనట; మూఢునట్ల వనరం దగునే?’ |
8 |
| వ. | అనిన విని యజ్జనపతి ‘నీ వేమిటంజేసి వగపు వారిం?’ తనవుడు నతం డతని కిట్లనియె. | 9 |
| క. |
‘కదియుం గాష్ఠముఁ గాష్ఠము | నదిలో మఱికొంత సేపునకుఁ బాయును నె మ్మది నట్లుగఁ దలఁపఁగ వల | వదె పితృ పుత్రాది బంధు వర్గము నధిపా! |
10 |
| క. |
తనకుం దా నెర వనినను | విను బంధులు సతమె? య న్వివేకంబున నే జనులపయిఁ జేయ నర్మిలి | నను వగ వొంద దది కారణముగ నరేంద్రా! |
11 |
| క. |
నరనాథ! సుఖము దుఃఖముఁ | బరువడిమెయిఁ బొరయుఁ గాక! పన్నుగ నరునిం బొరయునె యం దొక్కటి? యవి | పొరసిన వల దూఁద మోదమును ఖేదంబున్. |
12 |
| క. |
ఇది నాయది యను నూఁత | న్మది నెయ్యది పట్టుకొల్పినను వాసితమై తుదిఁ జేటునొంది వానికి | నది శోకము నావహించు నత్యంతంబున్. |
13 |
| క. |
వినుము, పురాతన జన్మం | బునఁ జేసిన యట్టి కర్మముల ఫలములు ప్రా జ్ఞునినైనఁ బొందు వానికి | మనుజేశ్వర! మందు ధైర్యమహిమయ చుమ్మీ. |
14 |
| క. |
పరమ సుఖము దృష్ణ యుడుగు | టరయఁగ ని ట్లగుట పింగళాలాపములం బరిబోధితమగు ధరణీ | శ్వర! చెప్పెదఁ దెలియ వినుము వాని తెఱంగున్. |
15 |
| వ. | పింగళయను వేశ్య దన కూర్చువాని రాక వార్చి పెద్దయుం బ్రొద్దు వోవునంతకు నుండి వాఁడు రాకుండుటయును. | 16 |
| ఆ. |
‘ఏను వేఁదు ఱగుడు వాని నివ్వేదుఱ | పట్టఁ జదురుగలదె! భ్రాంతి దొఱఁగి యొంటి కంబ మొప్పు నింటి వాకిళులు దొ | మ్మిదియు నెఱయమూసి నిదురవోదు. |
17 |
| క. |
పొంతకు వచ్చిన వానిన | కాంతునిగాఁ గొనుచు నొరునిఁ గాంక్షింపక యే నెంతయు నూఱడి మనమునఁ | జింత యొకఁడు లేకయున్నఁ జెందు సుఖంబుల్. |
18 |
| క. |
ఆశయ యింద్రియ జయము వి | నాశముఁ బొందించుఁ గావునం దొఱఁగెద నే నాశను; సౌఖ్యము నిచ్చు ని | రాశయ’ యని పలికి యట్టిదై నిద్రించెన్.’ |
19 |
| వ. | అని విప్రుం డుపదేశించిన వాక్యంబులం గలంకదేఱి సేనజిత్తు సుఖి యయ్యె.; నీవును నందలి తాత్పర్యం బను సంధించి శాంతినొందు మని చెప్పినఁ గుంతీ తనయాగ్రజుండు శాంతనవుతో ‘భూతక్షయావహంబగు కాలం బతిక్రాంతం బగుచున్నయది; యట్లుండ జనంబుల కెయ్యది కర్తవ్యంబు లుపదేశింపు’ మనిన నమ్మనుజపతిం బ్రీతిం గనుంగొని ‘యమ్మహితాత్ముండు పితాపుత్ర సంవాదంబను నితిహాసంబు గల దాకర్ణింపుము; దాన నీ యడిగినయది దేటపడు’ నని పలికి యిట్లనియె. | 20 |
|
 |
|